واکسن کلسترول تولید شد
خونگیری شریانی برای ABG
مروری بر آزمایش اسید اوریک ـ محمد علیمحمدی
استفاده از تلفن موبایل برای اندازه گیری کلسترول خون با تکنولوژی جدید
تست های نواری تشخیص اعتیاد
مروری بر آزمایش بیلیروبین (Bilirubin) ـ مراد رستمی
اهمیت و اندازهگیری لیپیدهای سرم
اهمیت اندازهگیری پروتئین در مایعات بدن ـ مراد رستمی، معصومه جرفی
مروري بر تروپونين ـ محمد علیمحمدی، مهناز مظاهری، مراد رستمی
تریپتوفان Tryptophan
مروري ساده بر خطاهاي قبل از آناليز در تست گازهاي خوني
ارزش تشخيصي و استانداردسازي هموگلوبين A1C
آخرین معیارهای طبقهبندی و تشخیص در دیابت ملیتوس
لپتين و مكانيسمهاي عملكردي آن ـ محمد عليمحمدي، مراد رستمي
سيستاتين C جايگزيني براي كراتينين ـ مراد رستمي، معصومه جرفي، محمد عليمحمدي
تشخيص قبل از تولد بيماريهاي ژنتيك ـ دكتر صادق وليان بروجني ـ برگرفته از فصلنامه آزمايشگاه و تشخيص
كروماتوگرافي؛ انواع و كاربرد ـ محمد عليمحمدي، مراد رستمي
مروري بر مفاهيم و روشهاي مختلف اندازهگيري كيفي و كمي پروتئين ادرار ـ مراد رستمي، معصومه جرفي، محمد
چرا فیثاغورث شامی نمیخورد: نقص گلوکز 6- فسفات دهیدروژناز ـ فرزانه تفنگسازي
مروري بر تستهاي ارزيابي پروفايل آهن بدن ـ مراد رستمي، معصومه جرفي، محمد عليمحمدي
اندازهگيري پروتئين ادرار 24 ساعته ـ مراد رستمي، معصومه جرفي، محمد عليمحمدي
سنتز اسید چرب Fatty acid synthesis
نرم افزار تیتراسیون اسید و باز AcidBaseLab
بیوسنتز اسید چرب ـ آذر جانبزرگی دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دانشگاه آزاد بروجرد ـ Slid
شيوع اختلالات آزمايش چالش گلوکز (GCT) در خانمهای باردار مراجعه...
دیالیز dialysis ـ مراد رستمی، معصومه جرفی و محمد علیمحمدی
افت قند خون
تراشهای برای اندازهگیری قند خون از اشک
مقایسه روشهای مختلف اندازهگیری LDL-C ـ مراد رستمی، معصومه جرفی و محمد علیمحمدی
کاربرد تعیین نسبت برخی اجزای پروفایل لیپیدی نسبت به هم ـ مراد رستمی، معصومه جرفی و محمد علیمحمدی
کلیه چیست و چگونه کار میکند؟
تشخیص و شناسایی قندها و نشاسته
تشخیص آزمایشگاهی سو استعمال مشروبات الکلی Alcohol Abuse
قند ناشتا ۱۱۰mg/dl یا بیشتر، خطر سکته مغزی را تشدید میکند
کلیپ آموزشی مثالی از فیدبک منفی
کلیپ آموزشی مروری بر تنفس هوازی سلول
انواع كووتها و ويژگي آنها
مصرف فروکتوز و افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی
مارکرهای قلبی Cardiac markers
انبساط غیرخطی آب
کلسترول ـ غزل خیرالهی، دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی
افزایش آلبومین (هیپرآلبومینمی)
آبزیم Abzyme
منابع كنكور كارشناسي ارشد بيوشيمي باليني سال 91 - 1390
كربوهيدراتها Carbohydrates
غربالگری نوزادان Newborn screening
کوآنزیم Coenzyme
زمانبندي و موضوعات درس بیوشیمی عمومی کارشناسی علوم آزمایشگاهی
|
جلسات |
موضوع |
|
1 |
مقدمه آشنائی با بیوشیمی– اسید و باز و سیستمهای تامپونی (معرفی اهداف درس– معرفی منابع– توضیح نحوه ارزشیابی– نگاه کلی به سلول– توضیح بیومولکولها- ساختمان آب- توضیح اسیدها و بازها– اهمیت بافرها در سیستمهای بیولوژیک– معادله هندرسون هاسلباخ) |
|
2 |
ساختمان شیمیایی کربوهیدراتها و خواص آنها (انواع- نقش- ساختمان– طبقهبندی– ایزومری– انواع منوساکاریدها) |
|
3 |
ساختمان شیمیایی کربوهیدراتها و خواص آنها (ساختمان حلقوی قندها- الیگوساکاریدها- پلی ساکاریدها) |
|
4 |
ساختمان شیمیایی کربوهیدراتها و خواص آنها (هتروپلی ساکاریدها– گلیکوزآمینوگلیکانها– گلیکو پروتئینها- مشتقات مهم کربوهیدراتها- سیالیک اسید) |
|
5 |
ساختمان شیمیایی چربيها وخواص آنها (انواع لیپیدها– نقشهای فیزیولوژیک– طبقهبندی اسیدهای چرب و لیپیدهای ساده) |
|
6 |
ساختمان شیمیایی چربيها وخواص آنها (تری آسیل گلیسرولها– موم- فسفولیپیدها- اسفنگولیپیدها) |
|
7 |
ساختمان شیمیایی چربيها وخواص آنها (کلسترول- استروئیدها– پروستاگلاندینها– ترپنها- سروبروزیدها- گانگلیوزیدها– لیپوپروتئینها) |
|
8 |
ساختمان شیمیایی اسیدهای آمینه و پروتئینها و خواص آنها (ساختمان– طبقهبندی اسیدهای آمینه– شناسائی اسیدهای آمینه– خواص فیزیکی– جداسازی) |
|
9 |
ساختمان شیمیایی اسیدهای آمینه و پروتئینها و خواص آنها (توضیح انواع پروتئینها– تشکیل پیوند پپتیدی– سکانس پروتئین– تعیین ردیف اسیدهای آمینه) |
|
10 |
ساختمان شیمیایی اسیدهای آمینه و پروتئینها و خواص آنها (ساختمان کلاژن– کراتین- فیبروئین- الاستین) |
|
11 |
ساختمان شیمیایی اسيدهاي نوكلئيك و خواص آنها (بازهای پورین و پریمیدین– نوکلئوزید– نوکلئوتید– انواع اسیدهای نوکلئیک– ساختمان RNA-DNA) |
|
12 |
ساختمان شیمیایی ویتامینها و خواص آنها (ويتامينهاي محلول در چربي و ويتامينهاي محلول در آب) |
|
13 |
ساختمان شیمیایی هورمونها و خواص آنها (تعریف هورمون- انواع- گیرندهها- طبقهبندی- انتقال پیام- پیامبرهای ثانویه) |
|
14 |
آنزيمها و خواص آنها (طبقه بندی- نامگذاری– خواص– ساختمان–اختصاصی بودن- عوامل موثر بر سرعت واكنشهاي آنزيمي معادله میکائلیس منتون) |
|
15 |
آنزيمها و خواص آنها (منحني لينویوربرگ - بررسی مهار کنندهای آنزیمی– مهارکنندههای برگشت پذیر و برگشت ناپذیر– کنترل آنزیمی- تنظيم فعاليت آنزيمها– آنزيمهاي آلوستريك) |
|
16 |
ساختمان شیمیایی هم (هموگلوبین– میوگلوبین- اثر بوهر) |
|
17 |
متابولیسم کربوهیدراتها (اکسیداسیون بیولوژیک- زنجیره تنفسی) |
|
18 |
متابولیسم کربوهیدراتها (هضم و جذب کربوهیدراتها– مسیر گلیکولیز- سیکل اسید سیتریک) |
|
19 |
متابولیسم کربوهیدراتها (متابولیسم گلیکوژن– مسیر گلوکونئوژنز) |
|
20 |
متابولیسم کربوهیدراتها (مسیر پنتوز فسفات و متابولیسم فروکتوز و گالاکتوز و مانوز) |
|
21 |
متابولیسم لیپیدها (هضم و جذب- اکسیداسیون اسیدهای چرب - متابولیسم اجسام کتونی) |
|
22 |
متابولیسم لیپیدها (بیوسنتز اسیدهای چرب- متابولیسم کلسترول، تریگلیسرید، فسفولیپیدها و گلیکولیپیدها) |
|
23 |
متابولیسم لیپیدها (متابولیسم لیپوپروتئنها) |
|
24 |
متابولیسم پروتئینها (هضم و جذب- متابولیسم گروه آمینی اسیدهای آمینه) |
|
25 |
متابولیسم پروتئینها (سیکل اوره- کاتابولیسم اسکلت کربنی اسیدهای آمینه) |
|
26 |
متابولیسم پروتئینها (بیوسنتز اسیدهای آمینه غیر ضروری- بیوسنتز ترکیبات خاص حاصل از اسیدهای آمینه) |
گلوکز و ترشح انسولین
ایزو آنزیمها Isoenzymes
هموسیستئین Hemosystein
مسیر پنتوز فسفات Pentose phosphate pathway
اندازهگیری آلبومین ادرار

تستهای لازم برای ارزیابی میکروآلبومینوری باید از حساسیت بالایی برخوردار بوده، به طوری که قادر به تشخیص غلظتهای کم آلبومین باشند. نوارهای ادراری، پروتئین را از طریق تاثیر پروتئین بر pH اندازهگیری میکنند و بنابراین برای اندازهگیری غلظتهای کم آلبومین در نمونه ادرار از حساسیت کافی برخوردار نیستند. در این مورد، روشهای ایمونولوژیک نیمهکمی به منظور اندازهگیری غلظتهای کم آلبومین مورد استفاده قرار میگیرند. نتایج نیمهکمی مثبت باید از طریق روشهای کمی تایید شوند.
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی. تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
تست ادرار به منظور بررسی حضور بیلیروبین و اوروبیلینوژن
تستهاي جايگزين اندازهگيري پروتئين در ادرار 24 ساعته
داروهای جدید برای مقابله با کلسترول بد
پزشکان در یک مطالعه جدید از امکان تولید داروهای تازه و مفیدی خبر دادند که میتوانند مقدار کلسترول بد یا خطرناک را در خون کاهش دهند و استفاده هدفمندتر از آنها به زودی محقق خواهد شد.
به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، متخصصان علوم پزشکی در دانشگاه لیسستر و دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس مدارک مربوط به تولید دو داروی جدید را ارائه کردهاند که این داروها می توانند برای پایین آوردن کلسترول بد مانند یک کاتالیزور یا تسریع کننده فرآیند، عمل کنند و در نتیجه سرعت کاهش کلسترول بد خون را افزایش دهند.
به گفته پزشکان، کلسترول بد با بروز مشکلات و بیماریهایی چون گرفتگی عروق، امراض قلبی و سکته مغزی ارتباط مستقیم دارد.
هیپربیلیروبینمی Hyperbilirubinemia
هیپربیلیروبینمی را بسته به نوع بیلیروبین موجود در پلاسما (کونژوگه یا غیرکونژوگه) میتوان به هیپربیلیروبینمی احتباسی ناشی از اضافه تولید، یا هیپربیلیروبینمی برگشتی ناشی از انسداد صفراوی و در نتیجه برگشت بیلیروبین به جریان خون طبقهبندی کرد. فقط بیلیروبین غیرکونژوگه میتواند به دلیل هیدروفوبی بودن از سد خونی- مغزی عبور نموده و وارد دستگاه اعصاب مرکزی شود؛ لذا فقط هیپربیلیروبینمی نوع غیرکونژوگه که در هیپربیلیروبینمی احتباسی یافت میشود میتواند موجب کرنیکتروس و آنسفالوپاتی شود. از سوی دیگر فقط بیلیروبین کونژوگه میتواند به علت محلولبودن در آب، در ادرار ظاهر شود.
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی. تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
آب خالص و کنترل کیفی آن
کیفیت نامرغوب آب اثر نامطلوبی بر نتایج آزمایشها دارد؛ از این رو تضمین کیفیت آب مصرفی در آزمایشگاه لازم و ضروری است.
آب خالص به سه روش تهیه میگردد:
1- تقطیر: در این روش آب را میجوشانند و بخار آن را سرد میکنند. در این روش آهن، مننیزیم، کلسیم وهمچنین ارگانیسمها برداشته میشوند اما ناخالصیهای فرار مانند دی اکسید کربن، کلر و آمونیاک جدا نمیشوند. آب بدست آمده از این روش درجه II یا III است.
2- دیونیزه کردن: در این روش آب از بین ستونهای رزینی که حاوی ذرات باردار منفی و مثبت است عبور داده میشود. این ذرات با یونهای موجود در آب ترکیب شده و آب نهایی دیونیزه خواهد بود. مواد آلی و سایر مادی که قادر به یونیزه شدن نیستند برداشته نمیشوند. برای تهیه آب درجه I به این روش باید از فیلتر غشایی و شارکول فعال استفاده کنیم.
آنزیمهای دارویی Drug enzymes
امروزه یکی از مهمترین خانواده داروها، آنزیمها هستند. در جدول زیر تعدادی از این داروها مشخص شده اند.
|
Enzyme |
E.C. No |
Reaction |
Use |
|
Asparaginase |
3.5.1.1 |
L-Asparagine H2O àL-aspartate + NH3 |
Leukaemia |
|
Collagenase |
3.4.24.3 |
Collagen hydrolysis |
Skin ulcers |
|
Glutaminase |
3.5.1.2 |
L-Glutamine H2O àL-glutamate + NH3 |
Leukaemia |
|
Hyaluronidase |
3.2.1.35 |
Hyaluronate hydrolysis |
Heart attack |
|
Lysozyme |
3.2.1.17 |
Bacterial cell wall hydrolysis |
Antibiotic |
|
Rhodanase |
2.8.1.1 |
S2O32- + CN- àSO32- + SCN- |
Cyanide poisoning |
|
Ribonuclease |
3.1.26.4 |
RNA hydrolysis |
Antiviral |
|
Beta-Lactamase |
3.5.2.6 |
Penicillin àpenicilloate |
Penicillin allergy |
|
Streptokinase |
3.4.22.10 |
Plasminogen àplasmin |
Blood clots |
|
Trypsin |
3.4.21.4 |
Protein hydrolysis |
Inflammation |
|
Uricase |
1.7.3.3 |
Urate + O2à allantoin |
Gout |
|
Urokinase |
3.4.21.31 |
Plasminogen àplasmin |
Blood clots |
Evaluation of Cholesterol, Triglyceride and HDL in type II diabetic’s patients
Evaluation of Cholesterol, Triglyceride and HDL in type II diabetic’s patients
Morad Rostami1 – Masoomeh Jorfi2 – Mohammad Alimohammadi3
1, 3– MSc of Biochemistry
2- MSc of Microbiology
1,2,3 – Iran, Ahwaz Jondishapur University of Medical Sciences, Faculty of Medicine.
4th Congress of Laboratory and Clinic (21-23December 2011- poster)
چگونگی تشکیل ادرار در نفرون
سیستم رنین ـ آنژیوتانسین ـ آلدوسترون Renin-angiotensin-aldosterone system
چرخه کربس krebs cycle

لطفا جهت جزئیات بیشتر کلیک نمائید
Glucose transport in Mammals
GLUTs are integral membrane proteins that contain 12 membrane-spanning helices with both the amino and carboxyl termini exposed on the cytoplasmic side of the plasma membrane. GLUT proteins transport glucose and related hexoses according to a model of alternate conformation, which predicts that the transporter exposes a single substrate binding site toward either the outside or the inside of the cell. Binding of glucose to one site provokes a conformational change associated with transport, and releases glucose to the other side of the membrane. The inner and outer glucose-binding sites are, it seems, located in transmembrane segments 9, 10, 11; also, the QLS motif located in the seventh transmembrane segment could be involved in the selection and affinity of transported substrate.
متابولیسم آهن

چون آهن برای تشکیل هموگلوبین، میوگلوبین و مواد دیگر از قبیل سیتوکرومها، سیتوکروم اکسیداز، پرکسیداز و کاتالاز اهمیت دارد، لذا ضروری است که روش مورد استفاده قرار گرفتن آن در بدن درک شود.
فنيل کتونورى PKU - Phenyl ketonuria
به عقيده پژوهشگران، مشكلات و دردسرهاي اقتصادي ناشي از ناهنجاريهاي مادرزادي تنها بخشي از آسيبهايي است كه اين بيماريها به خانوادهها و جوامع وارد ميكنند، در حالي كه بخش مهم ديگر، مشكلات رواني و اجتماعي و عاطفي حاصل از آنهاست. در ضمن وجود اين بيماران باعث ميشود بخش مهمي از نيروهاي بهداشتي و بودجه و اعتبارات درماني جوامع صرف آنان شود و به ديگر بخشهاي جامعه كمتر اختصاص يابد، به همين دليل هرگونه تلاش براي كاستن از ميزان اين نقايص در نهايت به نفع كل جامعه خواهد بود.
اين آمارها به معناي آن نيست كه زنان باردار بايد درباره وضعيت جنين خود و يا بارداري نگران باشند اما در هر صورت اين موارد از واقعيتهايي است كه بايد قبول كنيم و درصدد چاره آن برآييم. اگر درباره اين بيماريها اطلاع رساني كافي شود ميتوان با آگاهسازي مردم درباره علل ايجاد كننده آنها، راههاي پيشگيري، تشخيص و درمان به موقع و... تا حدود زيادي از مشكلات و دردسرهاي عاطفي، اجتماعي و اقتصادي ناشي از ناهنجاريهاي مادرزادي و آسيبهايي كه به
اصول کروماتوگرافی- قسمت اول
کروماتوگرافی به روشی اطلاق ميشود كه طي آن مخلوطي از مواد مختلف كه لازم است از يكديگر جدا شوند را از يك دستگاه و يا وسيلهاي كه داراي يك ماده جامد معدني يا آلي با ذرات ريز و يا درشت ميباشد، عبور داده و در نتيجه برخي از مواد به نسبت زيادتر و محكمتر به وسيله اين مواد معدنی يا آلی نگهداری شده و برخی ديگر به سهولت از روی آن عبور مینمايند. مكانيسم اين عمل در حقيقت يك نوع جداسازی يا تقسيم مواد بين دو فاز میباشد. در مواقعی كه فقط نيروی كشش سطحی مواد مختلف را روی ذرات آلی يا معدنی جذبكننده نگه میدارد، نوع كروماتوگرافي را كروماتوگرافي جذبی (Adsorption chromatography) مینامند؛ در حالی كه اگر واكنش شيميايی رخ داد و اتصال شيميايی قطبی قابل برگشت بين ماده مورد نظر و مادهجاذب در كار باشد، كروماتوگرافی مبادله يونی (Ion Exchange Chromatography) نامیده میشود. چنانچه ميل تركيبی اختصاصی بين جسم مورد نظر و ماده جاذب در كار باشد، كروماتوگرافی بر اساس ميل تركيبی (Affinity) و چنانچه جداسازی ملكولها بر اساس اختلاف در اندازه ملكولی و اختلاف حلاليت در دو فاز باشد، كروماتوگرافی را تقسيمی (Partition) مينامند.
اصول كلي انواع گروماتوگرافیها يكسان بوده و در آنها معمولا دو فاز وجود دارد كه شامل فازهای ثابت و متحرك میباشند. در کروماتوگرافی یکی از فازها بدون حرکت است و فاز ساکن نامیده میشود و دیگری را فاز متحرک مینامند. اجزای یک مخلوط به وسیله جریانی از یک فاز متحرک از داخل فاز ساکن عبور داده میشود. جداسازیها بر اساس اختلاف در سرعت مهاجرت اجزای مختلف نمونه استوارند. روشهای کروماتوگرافی را میتوان ابتدا بر حسب ماهیت فاز متحرک و سپس بر حسب ماهیت فاز ساکن طبقه بندی کرد. فاز متحرک ممکن است گاز یا مایع و فاز ساکن ممکن است جامد یا مایع باشد. بدین ترتیب فرآیند کروماتوگرافی به چهار بخش اصلی تقسیم میشود: اگر فاز ساکن جامد باشد کروماتوگرافی را کروماتوگرافی جذب سطحی و اگر فاز ساکن، مایع باشد کروماتوگرافی را تقسیمی مینامند. هر یک از چهار نوع اصلی کروماتوگرافی انواع مختلف دارد:
* کروماتوگرافی مایع - جامد
o کروماتوگرافی جذب سطحی
o کروماتوگرافی لایه نازک
o کروماتوگرافی تبادل یونی
o کروماتوگرافی ژلی
* کروماتوگرافی گاز - جامد
* کروماتوگرافی مایع - مایع
o کروماتوگرافی تقسیمی
o کروماتوگرافی کاغذی
* کروماتوگرافی گاز- مایع
o کروماتوگرافی ستون مویین
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تگیه بر نکات بالینی. تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
کاهش فعالیت آلکالین فسفاتاز
تزریق خون و احیاء قلبی- ریوی اغلب موجب کاهش میزان آلکالین فسفاتاز میشوند که این اثر میتواند به واسطه شلاتهکردن کاتیونهای ضروری توسط سیترات باشد. کاهش فعالیت آلکالین فسفاتاز در کمبود روی نیز اتفاق میافتد. در آنمی پرنیشیوز، کرتینیسم، آکندروپلازی (Achondroplasia)، اسکوروی، سوءتغذیه و به طور کلی در عقبماندگیهای جسمی ثانویه، میزان این آنزیم کاهش مییابد. همچنین کاهش فعالیت آلکالین فسفاتاز به ندرت در طی هیپوفسفاتازی که یک ناهنجاری ارثی متابولیسم استخوان میباشد، ممکن است رخ دهد.
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
سطوح آلبومین
سطوح آلبومین نه تنها تحت تاثیر تغییرات سطح آلبومین قرار میگیرد که تحت تاثیر تغییرات حجم آب پلاسما نیز قرار میگیرد. علاوه بر دهیدراتاسیون، توزیع مجدد مایعات (Fluidredistribution) در مواردی از قبیل آسیت نیز ممکن است موجب افزایش سطح آلبومین سرم (هیپرآلبومینمیا) شود. کاهش سطح آلبومین سرم (هیپوآلبومینمیا) در مواردی از قبیل کاهش سطح پروتئین در نتیجه از دسترفتن پروتئین از طریق سیستم گوارشی (سوءجذب، انتروپاتی)، از طریق سیستم کلیوی (گلومرولونفریت، سندروم نفروتیک) یا از طریق پوست (در نتیجه سوختگیهای شدید) ممکن است مشاهده شود. کاهش سطح آلبومین سرم همچنین میتواند ناشی از افزایش کاتابولیسم در نتیجه آسیب بافتی و التهاب که در نئوپلاسمها و بیماریهای اتوایمیون دیده میشود، مشاهده شود.
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
نحوه نمونهگیری و عوامل مداخلهکننده در آزمایش کلسیم
سرم، نمونه ارجح میباشد. پلاسمای هپارینه نیز ممکن است که مورد استفاده قرار گیرد، اما در این مورد باید مد نظر داشت که محدوده مرجع، مختصری بالاتر از محدوده مرجع سرم میباشد. ضد انعقادهای سیترات، اگزالات و EDTA به دلیل تشکیل کمپلکس با کلسیم و خارج کردن آن از محیط عمل، نباید مورد استفاده قرار گیرند. این ضد انعقادها سبب كاهش كلسيم سرم به روش اسپكتروفتومتري ميشوند. خون ناشتای گرفته شده با کمترین Occlusion وریدی و بدون ورزش قبل از خونگیری ترجیح داده میشود. رعایت ناشتا بودن برای انجام آزمایش کلسیم توصیه میشود. به عنوان مثال، پس از نوشيدن مقدار زيادي شير، مقدار كلسيم سرم افزايش مييابد. همچنین افزايش تريگليسريد سرم باعث تداخل در اندازهگيري ساير موادي كه از همان طول موج، جذب نوري دارند ميگردد؛ از جمله باعث افزايش كلسيم به روش CP (Cresol phetalein) ميگردد. براي تصحيح اثرات سرم ليپميك، از بلانك سرم استفاده ميشود. حتي سرم بلانك هم قادر به حذف كامل همه اين تداخلها نميباشد.
باز و بسته كردن مشت و پمپ كردن دست (pumping) در طي نمونهگيري سبب افزايش غلظت پتاسيم، لاكتات و فسفر ميشود. با افزايش لاكتات خون، PH خون كاهش يافته و غلظت كلسيم يونيزه سرم بالا ميرود.
پلاستیک و شیشه کلسیم را در جریان نگهداری جذب مینمایند. پلاسمای هپارینه و ادرار 24 ساعته نیز از سایر نمونههای قابل اندازهگیری هستند.
کلسیم در دمای 4-2 درجه سانتیگراد به مدت 1 هفته و در دمای 20- درجه سانتیگراد، ماهها پایدار میماند. نمونه ادرار باید قبل از انجام آزمایش کلسیم روی آن، ابتدا به منظور جلوگیری از رسوب مواد معدنی آن، اسیدی شود.
منبع: کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
افزایش اوره خون (اورمیا)
سطوح افزايش يافته اوره در بدن به اورميا (Uremia) موسوم ميباشد. به افزايش قابل ملاحظه اوره و كرآتينين در نتيجه عملكرد نامطلوب كليهها، ازوتميا (Azotemia) گفته ميشود. اورميا، یک سندروم بالینی است که نشانههای آن شامل بیحالی، خواب آلودگی، گیجی، خارش و ... ميباشد. افزايش اوره خون ميتواند به دلايل كليوي و يا غيركليوي رخ دهد. همه بيماريهاي كليوي تقريبا با دفع ناكافي اوره همراه بوده و بنابراين موجب افزايش اوره خون ميگردند. معمولا سطح BUN تا زمانی که حداقل 50 درصد عملکرد گلومرولی از دست نرود شروع به افزایش نمیکند. در موارد آسيب تنها يكي از كليهها، عملكرد آن توسط كليه ديگر جبران شده و بنابراين در اين موارد، شاهد افزايش در اوره خون نخواهيم بود. افزايش سن نيز از طريق از دستدادن مقداري از نفرونها، موجب افزايش مختصري در اوره خون ميشود.
افزايش اوره خون در مواردي غير از بيماريهاي كليوي نيز رخ داده كه از جمله آنها به افزايش ميزان پروتئينها در رژيم غذايي، خونريزي معدي- رودهاي (Gastero-intestinal bleeding) و دهيدراتاسيون بدن در طي استفراغ، اسهال، هموراژي و يا دريافت ناكافي مايعات اشاره نمود. در برخي از موارد، آزمايش اوره به دليل بررسي اثرات سمي داروها بر كليهها (Nephrotoxicity) و يا بر كبد (Hepatotoxicity) درخواست ميگردد. اوره برای پیگیری همودیالیز و سایر درمانها مفید است چرا که به علت قابلیت انتشار بالای مولکول اوره، بلافاصله پس از دیالیز پایین میآید. کورتیکواستروئید از طریق افزایش کاتابولیسم پروتئین تمایل دارد تا اوره را افزایش دهد. سطح اوره خون بايد در ارتباط با آزمايش كرآتينين تفسير شود. نسبت BUN به كرآتينين (BUN/Cr)، يك اندكس خوب براي عملكرد كبد و كليه به شمار ميرود. در بیماری مزمن کلیه، سطح BUN بهتر از سطح کراتینین با علایم اورمی سازگار است.
افزايش اوره خون ميتواند به دلايل پيشكليوي (دهيدراتاسيون، سوختگيها، خونريزي معدي- رودهاي، كاهش حجم خون)، كليوي (نارسايي كليوي، داروهاي نفروتوكسيك، بيماريهاي كليوي) و يا پسكليوي (انسداد ميزناي در نتيجه سنگ و يا تومور، انسداد خروج ادرار از مثانه) باشد.
منابع:
۱- کتاب آزمایشهای کاربردی در مامایی- تالیف مراد رستمی- معصومه جرفی و محمد علیمحمدی.
۲- کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی.
تاریخچه آزمایش ادرار
پزشكي آزمايشگاه در حدود 6000 سال قبل با بررسي ادرار انسان آغاز شد. پزشكان بابلي و مصري نخستين كساني بودند كه اوروسكوپي را آغاز نمودند. از ادرار انسان به «مايع پيشگوييكننده» و يا «دريچهاي به بدن» ياد شده است. اوروسكوپي از كلمه Uroscopia كه به معني «بررسي علمي ادرار» ميباشد، گرفته شده است. اين كلمه از كلمه يوناني Ouron كه به معني Urine و Skopeo كه به معني Behold، Examine و Inspect ميباشد، گرفته شده است. تا قرن 17 به بررسي ادرار، اوروسكوپي گفته ميشد و پس از آن به Urinalysis موسوم شد. پيشرفت در علم پزشكي موجب پيشرفت در آزمايش ادرار در قرن 19 شد. در سال 1956 استفاده از نوارهاي ادراري آغاز شد.
منابع:
۱- کتاب آزمایشهای کاربردی در مامایی- تالیف مراد رستمی- معصومه جرفی و محمد علیمحمدی
۲- کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی
نشانگان ژيلبرت
نشانگان ژيلبرت عبارت است از افزايش غلظت بيليروبين خون (يك ماده زايد حاصل از تجزيه گلبولهاي قرمز خون). اين نشانگان در واقع يك بيماري نيست، بلكه يك وضعيت طبيعي به شما ميرود و معمولاً به طور اتفاقي در آزمايشات معمول پيدا ميشود. اين نشانگان در هر دو جنس و در تمام سنين ديده ميشود اما در مردان بيشتر است. اين نشانگان از تولد با فرد همراه است اما علايم آن ممكن است تا 40-20 سالگي آشكار نشوند.
علايم شايع
معمولاً علامتي وجود ندارد.
ندرتاً ممكن است زردي خفيف (زرد شدن پوست و چشم ها)، خستگي، بياشتهايي، يا درد در
متابولیسم اوره
![]()
پروتئينها پس از تبديل به اسيدهاي آمينه، توسط سلولهاي پوششي روده باريك جذب ميشوند. اسيدهاي آمينه جذب شده ممكن است كه سرنوشتهاي مختلفي پيدا نمايند كه در زير به اختصار به آنها اشاره ميشود:
- ممكن است در سنتز پروتئينها مورد استفاده قرار گيرند.
- ممكن است در ساختن تركيبات مهم نيتروژندار مانند هم (Heme)، كرآتين، اپينفرين، بازهاي پورين، بازهاي پيريميدين و ... به كار گرفته شوند.
- ممكن است در برخي بافتها اكسيده شده و توليد ATP نمايند.
بازگردش پروتئين يعني تجزيه و بازسازي مداوم تمام پروتئينهاي سلول، يكي از روندهاي كليدي فيزيولوژيك در تمام اشكال حيات است. روزانه بيش از 2-1 درصد از كل پروتئينهاي بدن انسان كه عمدتا از پروتئين عضلات ميباشد، بازگردش دارد. 80-75 درصد از اسيدهاي آمينه آزاد شده براي ساخت پروتئين تازه مورد استفاده مجدد قرار ميگيرند. نيتروژن 25-20 درصد باقيمانده آن اوره ميسازد.
منبع: بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی نوشته محمد علیمحمدی، مراد رستمی
سيستاتين Cystatin C) C)
سيستاتين Cystatin C) C) يك پروتئين داراي 122 اسيد آمينه با وزن ملكولي 13000 دالتون بوده كه در تمام سلولهاي هستهدار بدن توليد ميشود. ميزان توليد آن از 4 ماهگي تا 70 سالگي نسبتا ثابت بوده و متناسب با GFR ميباشد. ميزان توليد آن بر خلاف كرآتينين سرم تحت تاثير جرم عضله، جنس و نژاد نبوده و ساير محدوديتهاي كرآتينين را نيز دارا نمي باشد. به دليل اندازه كوچك آن و بار خالص مثبت آن به آزادي از گلومرولها فيلتره شده و غلظت آن مشابه پلاسما ميباشد. اين ماده به طور كلي توسط توبول پروكسيمال بازجذب شده و در نبود نارسايي توبولي پروكسيمال، به هيچ وجه در ادرار ترشح نميشود. همچنين ظهور آن در ادرار، نشاندهنده آسيب توبولي پروكسيمال ميباشد. تغييرات غلظت سرمي سيستاتين C به عنوان معيار غيرمستقيمي از GFR مورد استفاده قرار ميگيرد. هم اكنون به دليل گرانبودن و در دسترس نبودن مواد مورد نياز اندازهگيري سيستاتين C، اين آزمايش به طور روتين در كشور ما انجام نميشود ولي در بسیاری از بیمارستانهای اروپایی از سال 2008 جایگزین اندازهگيري کرآتینین سرم شده است. نشان داده شده است که بسیاری از بیماریهای مزمن کلیوی (CKD) (Chronic Kidney Disease) که میتوانند به راحتی درمان شوند با استفاده از سرم کراتینین تشخیص داده نمیشوند؛ در حالي كه با استفاده از سيستاتين C به راحتي تشخيص داده ميشوند.
منبع: آزمایشهای کاربردی در مامایی نوشته مراد رستمی، معصومه جرفی، محمد علیمحمدی
دیابت بیمزه ـ diabetes insipidus
دیابت بیمزه عبارت است از یک اختلال نادر در سیستم هورمونی، با تمرکز در غده هیپوفیز. این اختلال هیچ ارتباطی با قند خون ندارد.
علایم شایع
۱. یبوست
۲. خشکی دستها
۳. تشنگی زیاد که مشکل بتوان آن را بر طرف کرد.
۴. دفع مقدار زیادی ادرار رقیق و بدون رنگ (تا 15 لیتر در روز).
جستوجوی ريشه ديابت در استخوانها
استخوانهای ما بيش از آنچه که میدانيم بر ديگر بخشهای بدنمان اثر میگذارند. پژوهشگران به تازگی از برهمکنش ميان استخوان و قند خون آگاهی يافتهاند که با ميانجيگری انسولين و يک هورمون استخوانی به نام استيوکلسين انجام میشود.
موشهايی که استخوانهايشان به انسولين پاسخ نمیدهد به قند خون بالا و مقاومت به انسولين دچار میشوند که هر دو از نشانههای ديابت هستند. شگفتانگيز که اين نشانهها با کاهش مقدار استيوکلسين همراه میشوند. بر پايه اين يافتهها پيشنهاد شده که استيوکلسين يا شايد دارويی که استخوان را هدف میگيرد، ممکن است اميد تازهای برای رويارويی با فراگير شدن ديابت نوع دو در جهان باشد.
تشخیص دیابت با معاینه دندان امکانپذیر شد
پروتيين مرتبط با فشارخون شناسايی شد
پژوهشگران مرکز علوم بهداشت نيوارلئون دو پروتيين در مغز کشف کردهاند که چونان دريچههايی برای روشن و خاموش کردن هورمون تنظيمکننده نگهداری آب در بدن کار میکنند. يافتههای آنان ممکن است به پيشرفتهايی در درمان بيماریهايی مانند فشار خون بالا، نارسايی احتقانی قلب و سيروز کبد کمک کند. به گفته پژوهشگران اين پروتيينهای مغزی که Gαq و Gαz نام گرفتهاند در راهاندازی ترشح فزاينده هورمون وازوپرسين و نگهداری آب در بدن در بيماری فشار خون حساس به نمک نقش دارند. در اين بيماری فشار خون با خوردن نمک افزايش میيابد. برآورد میشود که فشارخون حساس به نمک در حدود 26 درصد آمريکايیهای با فشار خون عادی و 58 درصد کسانی که پيشتر فشار خون بالا داشتهاند، رخ میدهد.
وازوپرسين يک هورمون پپتيدی است که در هيپوتالاموس توليد میشود و از غده هيپوفيز به گردش خون آزاد میشود. اين هورمون در سراسر شبانه روز چونان نگهبان دريچه سيل بند کار
آشنایی با مفاهیم اولیه و کابردهای پروتئومیکس
ترسیب پروتئینها salting out
جهت كاهش حجم و تغليظ و تخلیص پروتئينها, از روشهای مختلف رسوب دهی مانند رسوب دهی به وسيله نمك، حلال های آلی و حلال های پليمری استفاده می شود.
رسوب دهی به وسيله نمك
روش عمومی براي انجام عمل رسوب دهی استفاده از نمك است كه با افزايش مقدار نمك حلاليت پروتئينی كم شده و به هم پیوسته و رسوب می کند. قدرت رسوب دهی نمك ها, به صورت ذرات آنيوني و كاتيون در زیر نشان داده شده است.
Anions: Po43-, So42-, CH3Coo-, Cl-, Br-, No3-, Clo3-, I-, SCN
Cations: NH4+, K+, Na+, gunidine Cl(CH2)3
پروتئومیکس و معالجه بیماری های صعب العلاج
آنالیز، تخلیص و شناخت پروتئینها که هر کدام از آنها وظیفه ای خاص دارند باعث می شود، بشر در آینده نزدیک کارهایی بتواند انجام دهد که نظیر نداشته باشد و تا به حال قادر به انجام آن نشده است. یکی از این کارها، در زمینه پزشکی و ساخت دارو ها و معالجه بیماران صعب العلاج است. همانگونه که می دانیم بسیاری از بیماری ها به دلیل عدم سنتز یک، یا چند نوع پروتئین است که خود این عدم سنتز می تواند علت های خاصی داشته باشد. هورمونها و آنزیم ها و مولکولهای مهمی که عدم وجود آنها، مشکلات فراوانی را سبب می شود. پروتئومیکس در تشخیص این پروتئین ها کمک شایانی انجام می دهد. مثلا تشخیص پروتئین هایی که فقط در سلول های سرطانی تشکیل می شود و در سلولهای سالم دیده نمی شود. یا در تشخیص پروتین هایی که وجود و یا عدم وجود آنها در مغز یک انسان، مشکلات خاصی مانند MS و عقب ماندگی های ذهنی و نظایر آنها، ایجاد می کند. این رشته می تواند به پزشکان در ایجاد راهکارهایی برای درمان این نوع از بیماریها کمک کند. پزشکانی که روحیه تحقیق داشته باشند،
روشهای رسوبدهی
کیسه دیالیز Dialysis bag
پيری و افزايش لاکتيک اسيد در مغز
چروکهای پوست نشانهی مقدار آسيبی است که پوست از فرايند پيری میبيند، اما آيا نشانهای هست که بفهميم مغز چه مقدار پير شده است؟ شايد اندازهگيری مقدار لاکتيک اسيد نشانهی مورد نظر باشد. به نظر میرسد افزايش اين مادهی شيميايی در مغز بازتابی از فرايند پيری است. اين يافته هنگامی به دست آمد که پژوهشگران در حال بررسی اين موضوع بودند که با آسيب ديدن ميتوکندریهای موش، فرايند پيری چگونه می شود. پژوهشگران با دستکاری DNA ميتوکندری توانستند موشهای هميشه پير فراهم کنند. در اين موشها و موشهای سالم (گروه شاهد) زمان کافی برای دو برابر شدن مقدار لاکتيک اسيد در مغز با سرعت پيری آنها هماهنگی داشت. لاکتيک اسيد يک فراوردهی طبيعی سوختوساز است. از اين رو پژوهشگران میگويند که ميتوکندریهای آسيب ديده در اثر پيری میتواند بر فرايند سوخت وساز اثر بگذارند. در حقيقت در مغز هر دو نوع موش، آسيب به ژنهای تنظيم کنندهی لاکتات ديده شده است.
برای آگاهی بيشتر
High brain lactate is a hallmark of aging and caused by a shift in the lactate dehydrogenase A/B ratio / PNAS 2010 : 1008189107v1-201008189
راه حلی جهت کاهش اسید اوریک خون
آیا شما هم جزو آن دسته از افراد هستید که دارای اسید اوریک بالایی هستند؟ پس توصیه می کنیم این مطلب را بخوانید. مصرف مایعات فراوان باعث كاهش اسید اوریك خون میشود. یك متخصص تغذیه گفت: نوشیدن حدود 7 لیوان در روز برای رقیق كردن ادرار و تسریع دفع و كاهش اسید اوریك ضروری است.
مرتضی صفوی افزود: نقرس بر اثر تولید بیش از حد یا دفع كم تر از حد اسید اوریك (یا هر دو) به وجود میآید. شایعترین علامت بیماری نقرس در كنار افزایش سطح اسیداوریك خون، التهاب مفصلی دردناك است.
وی گفت: رژیم محدود از «پورین» به عنوان یك كمك فرعی برای درمان دارویی برای كاهش ترشح اسید اوریك است. این رژیم به عنوان یك عامل كمكی در بیماری نقرس و سایر ناهنجاریهای مؤثر بر متابولیسم پورین تجویز میشود.
دياليز
مدت زمان دياليز در دنيا 16 ساعت است.
دستگاههاي دياليز: فرزينوس 8 بي و فرزينوس 8 سي.
موارد استفاده از عمل دياليز: خوردن سم، كسي كه در كما به سر مي برد و كسي كه كليه خود را از دست داده است.
عوارض استفاده از عمل دياليز: انباشتن اوره باعث خارش مي شود، عمل جنسي را مختل مي كند، در مايعات محدوديت ايجاد مي كند، باعث افزايش فشار وارد بر قلب مي شود، مشكلات ريوي ايجاد مي كند، درد استخوان بوجود مي آيد، محدوديت لبنيات و ميوه به خصوص موز بوجود مي آيد زيرا كه فسفر جاي كلسيم را مي گيرد.
1- دياليز صفاقي: در زير شكم پرده صفاق وجود دارد با متصل كردن يك لوله به پرده صفاق روزانه يك ليتر مايع وارد بدن مي شود كه پس از چند ساعت مواد دفعي و زائد توسط همان لوله از بدن خارج مي شود. اين نوع دياليز بايد در محيط استريل انجام گيرد و فرد نيز بايد انسان منظم و تميزي باشد تا از عوارض بعدي جلوگيري شود.
2- دياليز به كمك دستگاه فرزينوس: ابتدا بايد با استفاده از يك جراحي كوچك سياهرگ بدن را به سرخرگ متصل كرد زيرا كه فشار درون سرخرگ براي انجام اين كار مناسب نيست و بعد سرخرگ را توسط سياهرگ به دستگاه متصل مي كنند و بعد از 45 روز عمل دياليز انجام مي گيرد.
سيستاتين C و مزاياي اندازه گيري آن در مقايسه با كرآتينين سرم
سيستاتين (Cystatin C) يك پروتئين داراي 122 اسيد آمينه با وزن ملكولي 13000 دالتون بوده كه در تمام سلول هاي هسته دار بدن توليد مي شود. ميزان توليد آن از 4 ماهگي تا 70 سالگي نسبتا ثابت بوده و متناسب با GFR مي باشد. ميزان توليد آن بر خلاف كرآتينين سرم تحت تاثير جرم عضله، جنس و نژاد نبوده و ساير محدوديت هاي كرآتينين را نيز دارا نمي باشد.
به دليل اندازه كوچك آن و بار خالص مثبت آن به آزادي از گلومرول ها فيلتره شده و غلظت آن مشابه پلاسما مي باشد. اين ماده به طور كلي توسط توبول پروكسيمال بازجذب شده و در نبود نارسايي توبولي پروكسيمال، به هيچ وجه در ادرار ترشح نمي شود. همچنين ظهور آن در ادرار، نشان دهنده آسيب توبولي پروكسيمال مي باشد. تغييرات غلظت سرمي سيستاتين C به عنوان معيار غير مستقيمي از GFR مورد استفاده قرار مي گيرد. هم اكنون به دليل گران بودن و در دسترس نبودن مواد مورد نياز اندازه گيري سيستاتين C، اين آزمايش به طور روتين در كشور ما انجام نمي شود ولي در بسیاری از بیمارستان های اروپایی از سال 2008 جایگزین اندازه گيري کرآتینین سرم شده است. نشان داده شده است که بسیاری از بیماریهای مزمن کلیوی (CKD) که میتوانند به راحتی درمان شوند با استفاده از کراتینین سرم تشخیص داده نمیشوند؛ در حالي كه با استفاد از سيستاتين C به راحتي تشخيص داده مي شوند.
مزاياي اندازه گيري سيستاتين C در مقايسه با كرآتينين سرم:
سيستاتين C، مشکلات ناحيه كور کرآتینین را نداشته و قادر است زودتر از کرآتینین سرم، بیماری را تشخیص دهد؛ چرا که کرآتینین سرم، قادر به اندازه گیری مستقیم عملکرد کلیه نبوده و حتی هنگامی که در حدود 50 درصد GFR از دست رفته باشد، کرآتینین سرم همچنان مقادیر نرمال نشان میدهد.
يك نشانه پروتئيني براي پيش بيني ديابت در كودكان
پزشكان در آزمايشات جديد خود به وجود نشانه اي پي بردهاند كه احتمال بروز ديابت را در كودكان پيش بيني ميكند. به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، آنها مي گويند اگر سطح نوعي پروتئين در خون كاهش پيدا كند، اين وضعيت نشانه افزايش خطر بروز ديابت در كودكان است. اين پروتئين كه IL-1ra نام دارد در واقع به كنترل التهاب در بدن كمك ميكند.
پزشكان دانشگاه علوم سلامت جورجيا در آمريكا در آزمايشات اخير مقدار اين پروتئين را در خون كودكاني كه به لحاظ ويژگيهاي ژنتيكي در معرض خطر ابتلا به ديابت نوع اول بودند، مورد ارزيابي قرار دادند.
به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، دكتر شاراد پيورو هيت متخصص زيست شيمي در مركز طب ژنتيكي در اين دانشگاه خاطرنشان كرد: ما در نظر داشتيم بررسي كنيم كه تاثير اين پروتئين روي كودكان چگونه است و چرا برخي از كودكان زودتر به ديابت نوع اول مبتلا ميشوند.

























































به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید