باکتری و انواع آن
ژورنال پزشکی مولکولی
باکتریهای موجود در ناف انسان
باکتریها، به عنوان دیسکهای سخت!
میکروبیوم Microbiome
آشکارساز جیبی برای شناسایی همه میکروبها
بوردتلا پرتوسیس Bordetella Pertussis
همولایز باکتریایی

ندا کریمی
تصاویر تستهای افتراقی در بخش میکروبیولوژی

مهدیه محمدی
باکتریها هم دماغ دارند!!
کشف یک باکتری با نام «ایرانیکوم» ثبت بینالمللی شد
هلیکوباکترپیلوری؛ مهمترین عامل زخم معده
کشف باکتری که با استفاده از کابل زنده تنفس میکند
لپتوسپیروزیس Leptospirosis
تست تنفسی هليكوباكتر پيلوری H. pylori breath test
کشت ادرار و خون در آزمایشگاه باكتريشناسی
باکتریهای مهم از نظر پزشکی که با رنگ آمیزی گرم قابل مشاهده نیستند
|
|
نام باکتری |
علّت عدم مشاهده باکتری با روش گرم |
روش رنگآمیزی جایگزین |
|
1 |
مایکوباکتریومها شامل مایکوباکتریوم توبرکلوزیس
|
وجود مقدار زیادی چربی در دیواره سلولی که از نفوذ رنگ جلوگیری میکند |
رنگآمیزی اسید فاست |
|
2 |
ترپونما پالیدوم |
نازکتر از آن است که دیده شود |
میکروسکوپ زمینه تاریک یا آنتیبادی فلوئورسنت |
|
3 |
مایکوپلاسما پنومونیه |
نبود دیواره سلولی |
روشی وجود ندارد |
|
4 |
لژیونلا پنومونیه |
عدم دریافت رنگ قرمز |
طولانی نمودن مرحله افزودن سافرانین در رنگآمیزی گرم |
|
5 |
کلامیدیا از جمله کلامیدیا تراکوماتیس |
وجود ارگانیسمهای درون سلولی، کوچکی سلول |
|
|
6 |
ریکتزیا |
وجود ارگانیسمهای درون سلولی، کوچکی سلول |
رنگآمیزی گیمسا یا سایر رنگآمیزیهای بافتی |
منابع:
میکروبشناسی پزشکی جاوتز
میکروبیولوژی عمومی؛ دکتر فریدون ملکزاده، انتشارات دانشگاه تهران.
تیفوس کنهای ـ tick typhus
تیفوس کنه ای یک بیماری حاد تبدار ناشی از یک باکتری منتقله از کنههای آلوده است. این بیماری دارای سرایت فردبهفرد نیست. این عفونت ممکن است پوست، دستگاه عصبی مرکزی، لوله گوارش و عضلات را درگیر سازد. در همه سنین دیده میشود ولی در کودکان و بزرگسالان جوان شایعتر است.

علایم شایع
۱. گیجی؛ اغما
۲. تهوع و استفراغ
۳. سردرد
۴. تب (اغلب تب بالا) همراه لرز
رنگ آمیزی زیل-نلسون برای مایکوباکتریومها
کنترل کیفی و کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی
از بین وسایل مورد استفاده در بخش میکروب شناسی لوپ میکروب شناسی از جمله ابزارهای مهم و اصلی بوده و ارزش آن همانند پی پت در آزمایشگاه بیوشیمی و سرولوژی است. بدین معنی که اگر از مقدار برداشت شده توسط لوپ محاسبه دقیق به عمل نیاید در گزارش نتایج آزمایش تاثیر زیادی خواهد داشت. لذا به سبب عدم وجود روش استاندارد جهت کالیبراسیون لوپ و نظر به اهمیت آن در این مقاله سعی شده است که راهکارهای مناسب و عملی برای کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی ارائه گردد. در بررسی انجام شده دو روش محاسبه حجم توسط روش اسپکتروفتومتری و روش استفاده از ترازو مورد ارزیابی قرار گرفته اند.
روش بررسی: در این تحقیق حجم برداشت شده توسط دو نوع لوپ مورد مصرف که تحت عنوان لوپ های تجاری در بازار موجود بوده و به عنوان لوپ ۰۱/۰ و لوپ ۰۰۱/۰استفاده می شوند مورد بررسی قرار گرفت و نیز با توجه به اینکه برخی از آزمایشگاه های تشخیص پزشکی لوپ های دست ساز را که با استفاده از پیچیدن سیم به دور دسته فلزی لوپ تهیه می
رنگ آمیزی کپسول(نگروزین)

بعضی از باکتریها ماده لزجی از خود ترشح می کنند که خارج از سلول و پیرامون آن جمع می شود و دیواره سلولی را می پوشاند . این لایه کپسول نامیده می شود که ضخامتهای متفاوت و چسبندگی متغیر دارد. اندازه کپسول به محیط کشت میکروبی بستگی دارد و همچنین باکتریهای بیماریزا ، در بین باکتریهای تولید کننده کپسول ، کپسولهای بزرگتری دارند. جنس این کپسول از پلی ساکارید است که در آب محلول و غیر یونی است .
کاربرد کپسول در باکتریها :
کپسول بعنوان یک سد اسمزی بین باکتری و محیط اطراف آن عمل می کند و در واقع نقش حفاظتی دارد. کپسول مانع از عمل بیگانه خواری گلبولهای سفید می شود همچنین بعنوان مخزن ذخیره مواد غذایی یا دفع مواد زائد هم می تواند عمل کند.
استاندارد نیم مک فارلند
هدف:
جهت استاندارد کردن غلظت تلقيح براي آزمايش تعيين حساسيت ميكروبي، بايد از استاندارد سولفات باريم (BaSo4)، برابر با استاندارد نيم مک فارلند استفاده شود.
مواد و ابزار لازم:
کلرور باريم دهيدراته، اسيد سولفوريک، مزور، بالن ژوژه، لوله آزمايش در پيچ دار استريل
روش انجام کار:
استاندارد نيم مک فارلند سولفات باريم به روش زير تهيه مي شود:
جداسازی گونه های لیستریا از بافت
۱- ۵ تا ۱۰ ميلي ليتر از بافت خرد شده را در دو فلاسك حاوي اينفيوژن براث اضافه نمائيد.
۲- فلاسك ها را بمدت ۲۴ساعت در ۳۵ درجه انكوبه نمائيد و يك قطره از آنرا به يك پليت آگار خون دار و يك پليت تلوريت آگار خوندار تلقيح نمائيد. اين دو پليت را در جار شمعدان يا انكوباتور CO2 بمدت حداقل ۴۸ ساعت به موازات فلاسك اوليه حاوي براث انكوبه نمائيد.
۳- فلاسك دوم را در يخچال 4 درجه سانتيگراد نگهداري كنيد. اگر ساب كالچر 35 درجه سانتيگراد (مرحله 2) موفقيت آميز نبود، از موادي كه داخل فلاسكي كه در يخچال نگهداري مي شود، هفته اي يكبار بمدت حداقل يك ماه ساب كالچر تهيه نمائيد.
تهیه لام در آزمایشگاه میکروب شناسی
آزمایش مستقیم نمونه ها
مشاهده مستقیم لام یکی از مهمترین و اصلی ترین مراحل تشخیص در آزمایشگاه باکتریولوژی است چون بر خلاف کشت باکتری ها که امکان آلوده شدن نمونه ها وجود دارد با مشاهده لام مستقیم این مشکل تقریبا حل می شود. ما در حالت کلی در آزمایشگاه در دو حالت لام تهیه می کردیم:
الف) تهیه لام از محیط کشت بعد از کشت باکتری و مشاهده کلنی ها: معمولا بعد از ایزوله شدن باکتری ها در محیط کشت و رشد کلنی های خاص در محیط کشت، برای ادامه مسیر تشخیص باید لام تهیه کرده و رنگ آمیزی گرم انجام بدهیم.
ب) تهیه لام از نمونه فرستاده شده به آزمایشگاه قبل از کشت: در برخی موارد خاص باید بعد از دریافت نمونه ها هر چه سریع تر از آنها لام مستقیم تهیه کرد. در زیر لیست نمونه ها و شرایطی را که باید لام تهیه کرد را ذکر می کنیم:
عفونت دستگاه ادراری
علل UTI چه هستند؟
به طور طبیعی، ادرار استریل است. معمولاً عاری از باکتریها، ویروسها و قارچ است اما حاوی مایعات، نمک ها و فراورده های زاید است. عفونت هنگامیکه ارگانیسم های بسیار ریز، معمولاً باکتریهایی از دستگاه گوارش، به روزنه میزراه می چسبند و شروع به تکثیر می کنند رخ می دهد. میزراه مجرایی است که ادرار را از مثانه به خارج از بدن حمل می کند. بیشتر عفونت ها از یک نوع از باکتری ها، اشریشیا کلی (E.Coli) ایجاد می شوند که به طور طبیعی در روده بزرگ زندگی می کنند. در بسیاری از موارد، باکتریها ابتدا به میزراه حرکت می کنند. هنگامیکه باکتریها تکثیر پیدا می کنند عفونت می تواند رخ دهد. عفونت محدود شده به میزراه اورتریت نامیده می شود. اگر باکتریها به سمت مثانه حرکت و آنجا تکثیر پیدا کنند منجر به عفونت مثانه که سیستیت نامیده می شود می گردد. اگر عفونت فوراً درمان نشود، باکتریها ممکن
آشنايي با وسايل و ابزار كار آزمايشگاه ميكروب شناسی
پتري ديش(Plate)
ظروفي هستند دو جداره، كه در جدار كوچك محيط كشت باكتري ريخته مي شود و از جدار بزرگ به عنوان درب پليت استفاده مي شود. پليت ها ممكن است پلاستيكي (يكبار مصرف) و يا شيشه اي (با مصرف مجدد) ساخته شوند. محيط در پليت ها به صورت جامد تهيه مي شوند كه داراي سطح كشت ميكروبي وسيع مي باشند. پليت ها محلي براي رشد ميكروارگانيسم در كشت هاي ساخته شده، مي باشند كه پس از كشت به صورت وارونه انكوبه مي شوند. اين عمل از جمع شدن آب در محيط كشت و پخش شدن كلني ها پيشگيري مي كند.
رنگ آمیزی گرم
رنگآمیزی گرم یکی از مهم ترین و متداولترین روشهای رنگ آمیزی در میکروبیولوژی است که اولین بار توسط کریستین گرم ابداع شد. دراین رنگ آمیزی باکتریها بر مبنای رنگ باکتری پس از رنگ آمیزی به دو دسته گرم مثبت و گرم منفی تقسیم میشوند. رنگ باکتری پس ازرنگ آمیزی به توانایی حفظ رنگ اول و به عبارتی به ساختمان دیواره سلولی باکتری بستگی دارد. دررنگ آمیزی گرم باکتریهای گرم مثبت پس ازرنگ آمیزی به رنگ بنفش و باکتریهای گرم منفی به رنگ قرمز مشاهده میشود. گرچه هر دو گروه یعنی باکتریهای گرم مثبت و منفی دارای دیواره میباشند ولی فرق بین این دو گروه مربوط به خواصی است که در ساختمان دیواره سلولی آنها وجود دارد. اساس ساختمان در دیواره سلولی باکتریهای گرم مثبت یک لایه ضخیمیاست از پپتیدوگلیکان ولی در باکتریهای گرم منفی ضخامت آن به حداقل میرسد.
تب مالت, wright
احساس ناخوشی، بی اشتهائی، تب و ضعف عضلانی مفرط علایم بیماری ناتوان کننده ای است که اولین بار توسط مارستون در سال 1861 توضیح داده شد. بروسلا ملی تنسیس در سال 1862 توسط بروس جدا شد. در سال 1862 نوکارد بروسلا آبورتوس را به عنوان عامل سقط جنین در گاوها معرفی نمود. در سال 1897 هیوز نام تب مواج را برروی آن نهاد. در سال 1914 بروسلا سوئیس از خوک جدا شد. بدلیل ارتباط بین این سه گونه و به افتخار داوید بروس این جنس را بروسلا نامیدند.
طیف وسیعی از حیوانات اهلی و وحشی را آلوده می کند و توانیی انتقال به انسان را دارند. بروسلا دارای 6 گونه می باشد. بروسلا ملی تنسیس که میزبان آن بز و گوسفند است ولی ممکن است گاهی گاو را هم آلوده می کند. بروسلا آبورتوس آلوده کننده گاو است معمولا باعث سقط جنین می شود. ولی گاها حیوانات دیگری مانند گوسفند، بز، اسب و سگ راهم آلوده می کند.
کشت و شناسایی عوامل باکتریایی
شناسایی باکتریها در آزمایشگاه تشخیصی در مقایسه با شناسایی تاکسونومیک
جداسازی باکتریها از بیماران و شناسایی آنها به دلیل اینکه بیماریهای عفونی ناشی از باکتریهای مختلف، دوره ها و پیامدهای متنوعی دارند به درمان کمک می کند.
ارزیابی حساسیت ایزوله ها یعنی تعیین حداقل غلظت مهرکننده یا (MIC) می تواند به انتخاب آنتی بیوتیک مناسب جهت درمان کمک کند.
آنتی بیوتیک ها
|
آنتی بیوتیکها (Antibiotic) فرآوردههای حاصل از فعالیت میکروارگانیسمها هستند که بطور اختصاصی رشد دستهای دیگر از میکروارگانیسمها را متوقف ساخته یا آنها را از بین میبرند. آنتی بیوتیکها برای میزبان نسبتا بی زیان میباشند و میتوانند برای درمان بیماریها بکار روند. |
اطلاعات اولیه
تست MR VP
يكي از تستهاي تشخيصي باکتری های انتروباكترياسه تست MR VP مي باشد. بعد از كشت باكتري در محيط مايع MR VP و انكوباسيون آن بمدت 24 ساعت در 37 درجه سانتيگراد، معرفهاي MR و VP را بطور جداگانه بر روي لوله ها ريخته و واكنش مثبت و منفي را بررسي مي كنيم. لوله سمت چپ واكنش مثبت و لوله سمت راست واكنش منفي را براي هر دو تست نشان مي دهد.
Voges-Proskauer
تست سیمون سیترات Simmons Citrate Test
همانطور كه مي دانيد در محيط سيمون سيترات تنها منبع كربن، سيترات مي باشد. اگر باكتري قادر به استفاده از آن بعنوان تنها منبع كربن باشد، باكتري در روي محيط رشد كرده و رنگ محيط آبي مي گردد و گرنه رنگ محيط تغييري نكرده و رشدي نيز مشاهده نمي شود.

تست TSI يا Triple Sugar Iron Agar
براي بررسي نحوه مصرف قندهاي گلوكز، لاكتوز و سوكروز، و همچنين توليد گاز و توليد H2S توسط باکتری از تست TSI يا Triple Sugar Iron Agar استفاده مي شود.
انتروباكترياسه با مصرف قندها توليد متابوليت اسيدي نموده كه سبب ايجاد رنگ زرد در محيط TSI مي شوند. لوله هاي شكل زيربه ترتيب از چپ به راست به اين صورت تفسير مي شوند:
لوله كنترل (كشت داده نشده)، باكتري غير تخميري (هيچكدام از قند ها را تخمير نكرده)، باكتري لاكتوز منفي (قرمز/زرد)، باكتري لاكتوز مثبت با توليد گاز(يا سوكروز مثبت) (زرد/زرد)، باكتري لاكتوز مثبت با توليد H2S (رسوب سياهرنگ)، باكتري لاكتوز منفي با توليد H2S (رسوب سياهرنگ).
طرز تهيه كلي محيط هاي كشت
همانطوري كه مي دانيد محيطهاي كشت به سه دسته جامد، نيمه جامد، مايع تقسيم مي شوند. محيطهاي مايع معمولا فاقد آگار هستند يا مقدار آگارشان بسيار كم است. مثلاً حدود (2/0%) و محيط هاي نيمه جامد داراي مقدار كمي آگار حدود 3-2 گرم و بالاخره محيط هاي جامد كه داراي 15-13 گرم آگار در ليتر محيط هستند.
براي ساختن محيط هاي كشت باكتري، از پودر مخصوص كه در شيشه هاي مربوطه قرار دارد، استفاده مي شود. در روي اين شيشه ها تركيب محيط بطور كامل و همچنين طرز ساخت آن نوشته شده است.
محیطهای متداول کشت میکروبی
محيط های كشت باكتري را از نظر نوع مواد تشكيل دهنده و از نظر كاربرد به چهار دسته تقسيم مي كنند:
محيط كشت پايه (Basic Media):
اين محيط كمترين مقدار مواد غذايي براي رشد باكتريها را دارد. و مبناي تهيه انواع و اقسام محيطهاي كشت مي باشد. اكثر انواع باكتريها در آن رشد مي كنند زيرا فاقد ماده ضد ميكرب است. مانند محيط نوترينت آگار ، نوترينت براث.




















به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید