افزایش اوره خون (اورمیا)
سطوح افزايش يافته اوره در بدن به اورميا (Uremia) موسوم ميباشد. به افزايش قابل ملاحظه اوره و كرآتينين در نتيجه عملكرد نامطلوب كليهها، ازوتميا (Azotemia) گفته ميشود. اورميا، یک سندروم بالینی است که نشانههای آن شامل بیحالی، خواب آلودگی، گیجی، خارش و ... ميباشد. افزايش اوره خون ميتواند به دلايل كليوي و يا غيركليوي رخ دهد. همه بيماريهاي كليوي تقريبا با دفع ناكافي اوره همراه بوده و بنابراين موجب افزايش اوره خون ميگردند. معمولا سطح BUN تا زمانی که حداقل 50 درصد عملکرد گلومرولی از دست نرود شروع به افزایش نمیکند. در موارد آسيب تنها يكي از كليهها، عملكرد آن توسط كليه ديگر جبران شده و بنابراين در اين موارد، شاهد افزايش در اوره خون نخواهيم بود. افزايش سن نيز از طريق از دستدادن مقداري از نفرونها، موجب افزايش مختصري در اوره خون ميشود.
افزايش اوره خون در مواردي غير از بيماريهاي كليوي نيز رخ داده كه از جمله آنها به افزايش ميزان پروتئينها در رژيم غذايي، خونريزي معدي- رودهاي (Gastero-intestinal bleeding) و دهيدراتاسيون بدن در طي استفراغ، اسهال، هموراژي و يا دريافت ناكافي مايعات اشاره نمود. در برخي از موارد، آزمايش اوره به دليل بررسي اثرات سمي داروها بر كليهها (Nephrotoxicity) و يا بر كبد (Hepatotoxicity) درخواست ميگردد. اوره برای پیگیری همودیالیز و سایر درمانها مفید است چرا که به علت قابلیت انتشار بالای مولکول اوره، بلافاصله پس از دیالیز پایین میآید. کورتیکواستروئید از طریق افزایش کاتابولیسم پروتئین تمایل دارد تا اوره را افزایش دهد. سطح اوره خون بايد در ارتباط با آزمايش كرآتينين تفسير شود. نسبت BUN به كرآتينين (BUN/Cr)، يك اندكس خوب براي عملكرد كبد و كليه به شمار ميرود. در بیماری مزمن کلیه، سطح BUN بهتر از سطح کراتینین با علایم اورمی سازگار است.
افزايش اوره خون ميتواند به دلايل پيشكليوي (دهيدراتاسيون، سوختگيها، خونريزي معدي- رودهاي، كاهش حجم خون)، كليوي (نارسايي كليوي، داروهاي نفروتوكسيك، بيماريهاي كليوي) و يا پسكليوي (انسداد ميزناي در نتيجه سنگ و يا تومور، انسداد خروج ادرار از مثانه) باشد.
منابع:
۱- کتاب آزمایشهای کاربردی در مامایی- تالیف مراد رستمی- معصومه جرفی و محمد علیمحمدی.
۲- کتاب بیوشیمی عملی با تکیه بر نکات بالینی- تالیف محمد علیمحمدی و مراد رستمی.
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید