سندرم قبل از قاعدگی Premenstrual Syndrom
محققین اظهار میکنند که ۴۰ درصد زنان در سن باروری به PMS مبتلا میشوند. در مورد بسیاری PMS دلیل مشخصی ندارد اما ممکن است پس از تولد فرزند، بستن لولههای رحم، برداشتن رحم، شروع و یا قطع مصرف قرصهای ضد بارداری یا درپی یک استرس به عنوان شوکی برای سیستم غدد درون ریز ظاهر شود. PMS ارثی است. ممکن است با بالارفتن سن شدت آن بیشتر شود. از آنجا که در این دوران بانوان به درک و همدلی همسران و اطرافیان نیاز دارند و این نیاز میتواند در روابط بین فردی و شغلی افراد تأثیر گذار باشد، از این رو پرداختن به این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است.
علائم PMS
علائم از خانمی به خانم دیگر متفاوت است و به صورتهای مختلف ظاهر میشود. از خفیف به متوسط و تا حد ناتوانی گسترش مییابند. از مهمترین علائم مرتبط به PMS میتوان به موارد زیر اشاره نمود: افسردگی، کسالت، خستگی، زودرنجی، عصبانیت ناگهانی و احساس خارج از کنترل بودن، علائم دیگر شامل میگرن یا انواع سردرد، مشکلات سینوسی، ورم، آکنه، احساس اجبار برای غذاخوردن، ویار به خوردن شیرینی یا غذاهای پرنمک و شور، درد مفاصل، احساس بیعرضگی، کمردرد، مشکلات چشمی، افزایش وزن، اختلالات رودهای و غش. به علاوه فکر یا اقدام به خودکشی، ضعف تمرکز، بدگمانی، گریه و خشونت را نیز میتوان به این علائم اضافه نمود.
با لحاظ نمودن گزارشهای خانمها از وضعیت منحصر به فرد خود بیش از ۱۰۰ نشانه PMS مشاهده شده است. کلید تشخیص PMS مشاهده تعدادی از علائم مشخص فوق نمیباشد، بلکه ظاهر شدن ادواری علائم بطور ماهانه ملاک تشخیص PMS میباشد. بهر حال تحقیقات انجام شده علائم گسترده سندرم قبل از قاعدگی (PMS) را شناسایی نموده است.
این نشانهها در طبقهبندیهای زیر مشاهده شدهاند:
سیستم عصبی: سردرد، میگرن، صرع، سرگیجه، غش
ارتوپدی: کمردرد، درد مفاصل، خشکی مفاصل
عضلانی: کشیدگی عضلات، ورم، درد شکمی، گرفتگی عضلات (گرفتگی ماهیچه پا)
روانشناختی: بی حوصلگی، گریه، تنش، احساس ناامیدی، وحشت، خستگی، پرخاشگری، عصبانیت، کسلی و بیحالی، افسردگی، اقدام به خودکشی، سوء رفتار با فرزند، خودزنی، اعتیاد و یا سوء مصرف مواد
بینایی: ورم ملتحمه، آب ریزش چشم، سیاهی دور چشم، تاری دید
شنوایی: گرفتگی صدا، (بیماریهای گوش و بینی و حلق) خارش گلو، التهاب لوزه
دستگاه ادرار: التهاب مجاری ادرار، التهاب مثانه، تکرر ادرار، ورم (جمع شدن آب)
معدی رودهای: میل شدید به غذا، درد شدید، ورم شکمی
سینهها: درد سینهها، بزرگی سینهها، فیبروکیستیک (کیست سینه)
دستگاه تنفس: آب ریزش بینی و سرماخوردگی، برونشیت، آسم، تورم مجاری تنفسی
خون شناسی: بیماریهای پوستی، دانههای پوستی، کورک، کهیر، تبخال
شیوههای مقابله با این سندرم
برای خانمهایی که احساس ابتلا به سندرم قبل از قاعدگی دارند، یا فکر میکنند که ممکن است روزی این مشکل را پیدا کنند، اطلاعات و اقدامات زیر پیشنهاد میگردد:
زمان PMS: گر چه علائم این مشکل از هر فردی به فرد دیگر متفاوت است ولی بطور کلی چهار الگوی رایج به شرح زیر وجود دارد:
۱ـ علائم ۵ تا ۷ روز قبل از عادت ماهیانه آغاز و با آغاز خونریزی پایان مییابد.
۲ـ علائم ۱۴ روز قبل از عادت ماهیانه (زمان تخمک گذاری) شروع میشود و تقریبآً دو هفته و یا تا زمان شروع خونریزی به طول میانجامد.
۳ـ علائم ۱۴ روز قبل از عادت ماهیانه آغاز میشود و تا ۳ هفته بعد ادامه مییابد و در واقع تا پایان زمان خونریزی خاتمه پیدا میکند.
۴ـ علائم به مدت چند روز هنگام تخمک گذاری (دو هفته قبل از عادت) آغاز میشود، سپس از شدت آن کاسته میشود و چند روز قبل از شروع خونریزی دوباره ظاهر میشود.
خانم مبتلا به PMS حداقل ۵ روز در ماه از علائم بیماری راحت است و این بیماری همیشگی نیست. اکثر خانمها فقط حدود ۷-۵ روز در ماه از این مشکل رنج میبرند. بهترین راه برای تشخیص PMS جدول بندی علائم خاص خود شما بر روی تقویم به مدت ۲ ماه است. جهت کنترل این که آیا علائم ثبت شده با زمان عادت شما ارتباط دارد یا خیر، لازم است شما علائم و نشانههایی که در خود تجربه میکنید جدول بندی نمائید.
دانستن اینکه شما مبتلا به PMS هستید یا خیر، احساس بهتری در شما ایجاد می کند. اگر شما نیز مبتلا به PMS میباشید اینکه شما تنها فردی نیستید که به PMS مبتلا شده است و این که PMS یک اختلال زیست شناختی است و نه جسمی، میتواند موجب آرامش شما شود.
درمان PMS چیست؟
با وجود اینکه علت PMS ناشناخته است، اما قابل درمان میباشد. توصیههای پیشنهادی برای درمان عبارتند از: ۱ـ استراحت کافی ۲ـ ورزش روزانه ۳ـ حذف مصرف نمک، شکر، کافئین، الکل ۴ـ مصرف ویتامینها بخصوص ویتامین ب ۶ (B۶)
بسیاری از مبتلایان به PMS پایین آمدن موقت قند خون خود را گزارش دادهاند. خوردن شش وعده غذایی کوچک در روز بسیار مناسبتر و مفیدتر از صرف سه وعده غذایی میباشد. در این دوره مصرف کربوهیدراتهای مرکب مانند میوه جات تازه، سبزیجات، غلات و پروتئینها (بخصوص مرغ و ماهی) توصیه میشوند.
اقدامات ضروری در سندرم پیش از قاعدگی
* قبل از اقدام درمانی و یا مصرف دارو و یا به موازات این اقدامات به توصیههای زیر عمل نمائید:
در مورد مشکل PMS با همسر خود صحبت کنید؛ و نیز در صورت ضرورت و امکان با خانواده، دوستان و همکارانتان در میان بگذارید. شما به همدلی و حمایت این افراد نیاز دارید، تا اینکه شما را راهنمایی نمایند که «احساساتتان را کنترل کنید» این دقیقاً چیزی است که ممکن است شخص مبتلا به PMS نتواند انجام دهد. فرزندان شما به ویژه دختران نیز بهتر است بدانند که PMS چیست چرا که هم برای خودتان مفید است و هم مراعات شما را خواهند نمود.
صحیح و مرتب غذا بخورید. تغذیه مناسب همراه با کاهش چربیها و افزایش کربوهیدراتهای مرکب، در طول قاعدگی و حتی پس از تخمک گذاری (۱۴ روز قبل از شیوع قاعدگی) از اهمیت زیادی برخوردار است. این امر برای ایجاد تعادل در قند خون و جلوگیری از سرگیجه در شما بسیار حیاتی است. تغییر در وضع هورمونی، شما را مستعد واکنشهای مربوط به تأثیرات پایین بودن قند خون، مانند زودرنجی، میگرن، وحشت، گریه و عصبانیت شدید میکند. بنابراین هرگز بیش از ۴ تا ۵ ساعت گرسنه نمانید. حتی یک غذای سبک هنگام خواب ممکن است لازم باشد.
به طور منظم ورزش کنید. نیم ساعت فعالیت بدنی به طوریکه با افزایش ضربان قلب و عرق کردن همراه باشد راه خوبی است تا احساس طراوت نمائید. به طور مرتب ۳ بار در هفته (۱۲ بار در ماه) ورزش کنید.
نمک را از وعدههای غذایی خود حذف کنید. از آنجائیکه نمک موجب نگهداشتن آب در بدن میشود با کاهش نمک، ورم کاهش مییابد، پس به غذای خود نمک نزنید، و از مصرف غذاهای پرسدیم نیز پرهیز نمائید.
از ویتامینهای مکمل استفاده کنید. ویتامینهای گروه ب، به خصوص ب ۶، باعث کاهش ورم میشوند و نیز اثر ضدافسردگی دارند و به نظر میرسد میل شدید به مصرف کربوهیدراتها را کاهش میدهد، میزان پیشنهادی برای این منظور، مصرف روزانه یک عدد قرص B کمپلکس (حاوی ۵۰ میلیگرم ب ۶) میباشند.
سبوس را به رژیم غذایی خود بیافزایید. بعضی خانمها در طول دوره قاعدگی و یا چند روز اول عادت ماهیانه دچار یبوست میشوند. سبوس آب را به خود جذب و به عمل دفع کمک میکند. برای تآمین آن از سبوس گندم یا برنج مثل نانهای سبوسدار میتوانید استفاده نمائید.
مصرف کافئین را کاهش دهید. کافئین نه تنها در قهوه بلکه در چای، کولاها، سوداهای رژیمی و شکلات نیز موجود است.
گروهی از این مواد در تشکیل کیست سینه مؤثرند. خانمهایی که مصرف این مواد را کاهش میدهند در این دوران درد کمتری در سینه خود حس میکنند.
در صورت امکان استرسها را کاهش دهید. قبل از دوره عادت کارها را آسان بگیرید. اگر کار میکنید سعی کنید ملاقاتهای مهم خود را برنامهریزی نموده و آنها را برای زمان دیگری در ماه تنظیم نمائید. در منزل، میهمانیهای بزرگ شام یا برنامههای آخر هفته سنگین ترتیب ندهید. برای دعا و عبادت، استراحت و چرت زدن، گوش دادن به موسیقی، مطالعه کردن یا قدم زدن و یا گفتگو با یک دوست زمانهای لازم را پیش بینی نمائید.
روابط زناشویی: برخورداری از روابط زناشوئی مطلوب به کاهش میزان تنش کمک مینماید.
چند دستور برای رژیم غذائی
روزانه شش وعده غذا بخورید این برنامه شامل سه وعده غذای اصلی به علاوه غذای سبک ساعت ۱۰ صبح، عصرانه و غذای سبک قبل از خواب میشود. اگر تاکنون برنامه غذایی شما به جز این بوده است آن را ترک کنید و فقط وعدههای غذائی کوچک بخورید. پیشنهاد ما این است که خانمهایی که نمیخواهند وزن خود را کاهش دهند یا نیاز به کاهش وزن ندارند کالری مصرفی خود را به ۱۵۰۰ کالری (رژیم سبک) در روز کاهش دهند و خانمهایی که نیاز به کاهش وزن دارند کالری مصرفی خود را به ۱۰۰۰ کالری (رژیم متوسط) در روز محدود نمایند.
از مصرف چربیهای اشباع نشده خودداری نمائید.
نمک ـ هر چه کمتر بهتر ـ نوشیدنیهای آماده و گازدار درصد نمک بالایی دارند.
از مصرف کافئین، قهوه، چای، کولا، شکلات خودداری نمائید. (مصرف قهوه بدون کافئین ضرری ندارد)
مصرف سبزیجات پهن برگ (مانند کاهو) و نیز غلات را افزایش دهید.
مصرف گوشت قرمز را به حدود ۱۰۰ گرم در روز و مجموع پروتئین مصرفی را به حدود ۱۲۰ گرم برای رژیمهای غذایی ۱۰۰۰ کالری یا ۲۰۰ گرم در رژیمهای غذایی ۱۵۰۰ کالری کاهش دهید برای تأمین پروتئین، ماهی، گوشت سفید و غلات مناسب هستند. مصرف تخم مرغ، پنیر، شیر، ماست و کره باید محدود شوند.
مصرف کربوهیدراتهای مرکب نظیر غلات و سبزیجات را افزایش دهید.
تا جائیکه ممکن است مصرف قند را کاهش دهید. از مصرف آب نبات، شکلات، شیرینی و بستنی خودداری نمائید و در عوض از میوههای تازه بیشتر استفاده کنید.
همچنین از مصرف غذاهای زیر پرهیز نمائید: غذاهای آماده و کنسروی، چیپس، چوب شور، سوسیس، ماهی ساردین، حبوبات، چغندر، ژامبون و کالباس، شلغم، ترشی کلم، گوشتهای دودی، سس خردل، سس مایونز، سس گوجه فرنگی، سس سویا، ترشیجات و زیتون.
مواد قابل مصرف
لبنیات: فقط شیر بدون چربی
تمام میوهجات و سبزیجات مفید هستند و میتوان از آنها به عنوان وعدههای سبک غذایی استفاده کرد.
گوشت سفید، بوقلمون، گوشت گوساله، گوشت بره.
ماهیها: اکثر ماهیهای تازه قابل مصرف و مفید هستند.
اگر با وجود رعایت توصیههای فوق هنوز دچار ناراحتی بودید حتماً با پزشک خود مشورت نمائید. این مشکل درمان دارویی مؤثری نیز دارد.
منبع: http://banovan.blogsky.com
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید