ایمپکت فاکتور چیست و چگونه محاسبه میشود؟
ایمپکت فاکتور impact factor اغلب به صورت مخفف IF نشان داده میشود به صورت میانگین تعداد دفعاتی که مقالات یک مجله در دو سال قبل از آن رفرنس داده میشود تعریف میشود. ایمپکت فاکتور به وسیله Eugene Garfield (بیانگذار موسسه تامسون ISI که بخشی از تامسون رویترز است) بنیانگذاری شد. ایمپکت فاکتور مجلات هر ساله برای مجلاتی که در لیست مجلات تامسون رویترز قرار دارند تعیین میشود. در پایان هر سال، مجلههای تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفتهاند، ارزیابی میشوند. این موسسه هر سال در ماه ژوئن (ماه 6 میلادی) ایمپکت فاکتورهای مجلات در سال قبل را منتشر میکند که البته دستیابی به این ایمپکت فاکتورها هم رایگان نیست. مثلا در ماه جون 2011 ایمپکت فاکتورهای مجلات در سال 2010 انتشار پیدا کرد و این ایمپکت فاکتور به مدت یکسال هم معتبر است یعنی تا انتشار ایمپکت فاکتور سال بعد..... این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی ترین شاخص ارزیابی مجلهها از نظر ISI است.
اما نحوه محاسبه ایمپکت فاکتور (impact factor) یک مجله:
فرضا اگر در سال 2010 جمعاً 40 ارجاع به یک مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال 2008 تعداد 26 مقاله و در سال 2009 تعداد 24 مقاله چاپ شده باشد، ضریب تاثیر یا ایمپکت فاکتور آن مجله از تقسیم 40 بر 50 به دست میآید که ۸/۰است. یعنی به طور متوسط هر مقالهٔ آن نشریه ۸/۰ مرتبه مورد استناد مقالات دیگر قرار گرفته است. بنابراین ایمپکت فاکتور تابع یک دوره سه ساله است که دو سال آن برای چاپ مقالهها و سال سوم مربوط به ارجاعات به مقالات دو سال قبل است.
Immediacy index
Immediacy index که به آن شاخص آنی نیز گفته میشود مربوط به همان سال است و سالهای قبل در آن تاثیری ندارد. بعنوان مثال ضریب آنی برای مجلهای در سال 2010 از تقسیم تعداد ارجاعات به مقالات سال 2010 آن مجله به تعداد کل مقالاتی که مجله مزبور در سال 2010 چاپ کرده است.
Cited Half-Life
شاخص نیمه عمر استناد (Cited Half-Life) نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد است و به صورت تعداد سالهایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم. به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی که نیمی از کل استنادات به آن مجله صورت پذیرفته باشد را نشان میدهد و در حقیقت سرعت کاهش میزان ارجاعات به مجله را بیان میکند.
بدیهی است که وقتی مقالههای یک مجله ارزش خود را برای ارجاعات، زود از دست بدهند (مقالهها سطحی باشند و خیلی زود بی ارزش شوند)، تنها به مقالههای جدید مجله ارجاع داده میشود. این موضوع باعث میشود که نیمه عمر ارجاعات به مجله کاهش یابد. بنابراین هر چه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد، نشان میدهد که ارزش مقالههای مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار میگیرند.
در مجموع هرچه نیمه عمرارجاعات به یک مجله بیشتر باشد، ارزش مجله بالاتر میرود.
منبع: http://mahmoudvand.ir/if.html
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید