مونونوکلئوز و یا مونو، به عفونت ناشی از ویروس اپشتین بار (EBV) منسوب مي‏شود. عفونت توسط مجموعه‏ای خاص از علائم که اغلب بر نوجوانان تأثير دارد مشخص مي‏شود. افرادی که مونو دارند اغلب علائمي مانند تب، گلودرد، غدد متورم و خستگی دارند. همچنین بسیاری از آنها طحال و عده‏اي از آنها کبد بزرگ شده دارند. علائم عفونت معمولا حدود یک ماه پس از عفونت بوجود می‏آیند و ممکن است چند هفته باقي بماند. خستگی ممکن است برای چندین ماه باقي بماند. مونو معمولا یک بیماری خود محدود شونده است و علائم بدون هیچگونه درمان خاصي برطرف مي‏شود. تست مونو، آنتی‏بادیهای هتروفیل را تشخيص مي‏دهد که توسط بدن در پاسخ به عفونت EBV ساخته مي‏شوند. این پروتئینها خاص EBV نیست، اما زمانی که در نوجوانان همراه با علائم مونو يافت مي‏شوند، به تشخیص مونونوکلئوز عفونی کمک مي‏کنند. اگر VCA ـ IgM منفی است، اما بقيه و آنتی‏بادی EBNA مثبت هستند، پس احتمالا فرد عفونت قبلی EBV داشته است. اگر فرد بدون علامت است و VCA ـ IgG منفی است، پس قبلا در معرض EBV قرار نداشته، اما مستعد عفونت است. به طور کلی، مقدار رو به افزایش VCA ـ IgG نشان دهنده عفونت EBV فعال است، در حالی که مقادير رو به كاهش آن، نشان دهنده عفونت اخير EBV است که در حال برطرف شدن است.
اگر آزمون مونو در ابتدا منفی باشد اما پزشک هنوز مشکوک به مونو است، مي‏تواند تكرار آزمایش را در یک هفته یا بیشتر درخواست نمايد به منظور بررسي اين كه آنتی‏بادیهای هتروفیل گسترش يافته‏اند و یا یک یا چند آنتی‏بادی EBV را درخواست نمايد برای کمک به تایید و یا رد وجود عفونت فعلی EBV. اگر کسی تست مونو مثبت افزایش تعداد گلبول های سفید خون، لنفوسیت هاي واکنشي و علائم مونو دارد، داراي مونونوکلئوز عفونی است. افراد با تست منفی مونو و تعداد کم يا نبود لنفوسیتهای واکنشی، ممکن است توسط ميكروارگانيسمهايي که باعث علائم شبيه مونو نظير سیتومگالو ويروس (CMV) و یا توکسوپلاسموز مي‏شوند، آلوده شده باشند. اگر عفونت در طی بارداری رخ دهد، تعیین علت مهم است، چون برخی از عفونتهاي شبيه مونو، اما نه عفونت EBV، با عوارض بارداری و آسیب به جنین همراه هستند. شناسایی عفونت گلو نيز مهم است، هر زمان که موجود باشد، چون به درمان سریع با آنتی‏بیوتیک نياز دارد.
علت درخواست تست: اين تست برای تشخیص و کمک به تشخیص مونونوکلئوز عفونی است. هنگامی که شخص، به ويژه فرد نوجوان، علائم مونونوکلئوز شامل تب، سردرد، گلودرد، غدد متورم در گردن يا زير بغل، و ضعف و خستگی مداوم دارد، درخواست مي‏شود.
شرایط افزایش تست: در افراد مبتلا به لنفوم، لوپوس و برخی از سرطانهای دستگاه گوارش، مثبت می‏شود.
شرایط کاهش تست: اکثر شیرخواران و خردسالان آنتی‏بادیهای هتروفیل را نمي‏سازند، بنابراين آزمايش مونو آنها منفی است، حتی زمانی که با EBV آلوده شده‏اند. آنتی‏بادیهاي هتروفیل پس از هفته چهارم بیماری كاهش مي‏يابند، و آزمون مونو با برطرف شدن عفونت، منفی مي‏شود.
تستهای تکمیلی: Epstein-Barr virus (EBV) antibodies; Complete blood count CBC ،Strep test  TORCH screen; CMV; CSF analysis; Blood smear
طریقه جمع‏آوری نمونه: نمونه خون از طريق فرو بردن سوزن داخل ورید بازو به دست مي‏آيد.
منبع: تستهای پزشکی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی