1 تا 15 میلی‏لیتر از ادرار خوب مخلوط شده را داخل یک لوله سانتریفیوژ یک بار مصرف (درسته که تو کشور ما انجام نمی‏شود ولی اصولا باید از لوله‏های یکبار مصرف برای هر ادرار استفاده کرد) بریزید. قبل از این عمل برای استفاده از نوار ادرار باید نمونه گرفته شده از بیمار را داخل یک ظرف یکبار مصرف (در کشور ما لیوانهای یکبار مصرف روشن) می‏ریزیم و بعد از مخلوط کردن نوار ادرار را به آن اضافه می‏کنیم. مشاهدات فیزیکی را انجام دهید. برای 5 دقیقه در دور 1500 تا 3000 Rpm سانتریفیوژ کنید. به مایع بالایی که بعد از سانتریفیوژ ادرار حاصل می‏شود سوپرناتانت (supernatant) گفته می‏شود. با دقت supernatant را از ادرار جدا کنید. دقت داشته باشید که حذف مایع بالایی باید با استانداردهای آزمایشگاهی باشد یعنی نباید بیشتر یا کمتر از مایع بالایی برداشت شود چون علاوه بر اینکه ممکن است باعث ایجاد مشکل برای رسوب شود آزمایش ما را هم از نظر استانداردهای آزمایشگاهی پایین می‏آورد. از پی‏پیت یکبار مصرف، لوله آزمایش مخصوص و یا از پی‏پیت برقی برای تغلیظ استفاده شود. در توضیح باید گفت که: امروزه استفاده از دهان برای کشیدن پی‏پیت ممنوع است و نباید در هیچ شرایطی (حتی آب) از چنین عملی استفاده کرد. از لوله‏ آزمایش استاندارد و مخصوص استفاده کنید. برای سانتریفیوز از لوله‏های مخروطی مخصوص و برای ادرار اولیه از لوله‏های بلند مخصوص استفاده کنید.

بعد از جدا کردن سوپرناتانت (لازم به ذکر است که قبلا از دور ریختن سوپرناتانت باید آزمایش توربیدومتری و یا کدورت سنجی برای اندازه‏گیری نیمه کمی پروتئنین را انجام داد. در این روش از اسید سولفوسالسیلیک استفاده می‏شود و در صورت وجود پروتئین در ادرار حلقه سفید رنگی در قسمت‏های بالایی ادرار تشکیل می‏شود. در این تست باید دقت کرد که اسید را به آرامی از کنار بریزیم و هیچ گونه حرکتی به لوله آزمایش ندهیم. بعد از آزمایش و گزارش آن به صورت منفی یا تریس و یا ۱ و ۲+ می‏توان آن را به هم زد. همیشه مقدار کافی از مایع بالایی در لوله باقی می‏ماند (در شرایط استاندارد) به همین خاطر مدتی صبر کنید تا ذرات معلق موجود در مایع باقیمانده هم رسوب کند. یک قطره از رنگ حیاتی مطلوب را به رسوب اضافه کنید.

  •  یک قطره از رسوب را روی اسلاید تمیز می‏ریزیم و حدود ۶۰–۳۰ ثانیه برای فرونشست رسوبها روی لام صبر می‏کنیم.

 همانطور که می‏دانید بررسی میکروسکوپی با بزرگنمایی‏های بزرگ و کوچک انجام می‏گیرد. میکروسکوپ فاز کنتراست و زمینه تاریک برای مشاهده اجسام رسوبی که دارای خاصیت بازتابی کم هستند (شفاف و مانند زمینه) مناسب است. هر چند که متخصصان آزمایشگاهی در کشور ما کمتر از این میکروسکوپها استفاده می‏کنند. با نهایت دقت و فوکس کامل، اسلاید را بررسی کنید و این کار را در تمام اسلاید به صورت کامل ادامه دهید. لبه‏های لام را برای مشاهده کستها از دست ندهید.

در LPF(low-power field×10) 10، کستها را شمارش کرده و میانگین بگیرید. و تعداد کستها را در هر میدان گزارش کنید. با دقت زیاد نوع کستها را مشخص کنید. اگر از میکروسکوپ فاز کنتراست استفاده کنید کستها از نظر پنهان نخواهند ماند.

برای شناسایی و شمارش تعداد گلبولهای قرمز و سفید و اپیتلیال سل از بزرگنمایی زیاد استفاده کنید (*100). حداقل 10 میدان را بررسی کنید و نتایج را به صورت سلول در High -power field) hpf) بیان کنید.

چند نکته مهم:

  • Squamous and transitional از بسیاری از نمونه‏های ادراری جدا می‏شود. (transitional cells)
  • باکتری، قارچ و میکروارگانیسم‏ها و آلودگی باکتریایی باید گزارش شود اگر حداقل از 2+ بیشتر باشد.
  • کریستال: وجود کریستالهای غیر نرمال در ادرار باید از نظر شیمیایی شناسایی شود و با تاریخچه بیمار هم‏خوانی داشته باشد.
  • مقدار زیاد مخاط  

بررسی‏های بیشتر در:

  • بیشتر از 2 سلول اپیتلیالی کلیوی (استوانه‏ای) در یک میدان
  • کست‏های پاتولوژیکی
  • سلولهای تک هسته‏ای غیر نرمال مانند urothelial cells
  • تکه‏های بافتی
  • کریستالهای پاتولوژیک

بعد از اینکه بررسی نمونه پایان یافت، تمام مراحل شیمیایی، فیزیکی و میکروسکوپی را مرور کنید و اشتباهات خود را در صورت وجود با استانداردهای آزمایشگاهی صحیح کنید. برای مثال رنج نرمال RBC در ادرار ۱۰-۰ RBCs/hpf، برای WBC در ادرار ۱۰-۰ WBCs/hpf، و کست هیالین ۲-۰ hyaline casts/lpf است. نتایج به دست آمده حتی اگر پشت سر هم انجام شود متفاوت خواهد بود و بستگی زیادی به نحوه استفاده آزمایشگاه از شرایط استاندارد دارد.

به علت اینکه ادرار متابولیسم تمام بدن را خلاصه می‏کند و به راحتی در دسترس است نمونه بسیار مناسبی برای بررسی‏های اختلالات سیستم ادراری (و در بعضی اوقات سایر سیستمها) است.

منبع: www.pooryarainbow3000.blogfa.com