پروتئینوری Proteinuria
روزانه یک فرد بالغ تا 150میلیگرم پروتئین از ادرار دفع میکند. پروتئینوری میتواند ناشی از بیماریهای رنو واسکولار، گلومرولار، توبولواینتراستیشیل و یا سرریزی (overflow) پروتئین غیرطبیعی سرم باشد. پروتئین ادرار تحت تاثیر هیدریشن میباشد. ولی، هیچگاه در این حالت بیش از 20 میلیگرم در دسی لیتر نخواهد شد. ولی، برعکس در پروتئینوری پاتولوژیک اگر مصرف مایعات خیلی زیاد باشد، میتواند، به زیر 20 میلیگرم در دسی لیتر هم برسد. آستانه تشخیص آن در ادرار با dipsticks به میزان ۲۰ تا ۳۰ میلیگرم در دسی لیتراست، میزان کمتر از 150 میلیگرم در دسی لیتر پروتئین نرمال در نظر گرفته میشود.
پروتئین ادرار شامل تام هورسفال (40%)، گلوبولینهای سرم (30%) و آلبومین (30%) است. علل منفی کاذب در dipsticks شامل ادرار شدیدا قلیائی، ادرار رقیق، حضور پروتئینی غیر از آلبومین است. روش دیگر سنجش پروتئین ادرار روش اسید سولفوسالیسیلیک 3% است، حتی پروتئین به میزان 15 میلیگرم در دسی لیتر را تشخیص میدهد. اگر ادرار از لحاظ پروتئین با dipsticks منفی ولی با اسید سولفوسالیسیلیک مثبت بود، قویا، مطرح کننده حضور پروتئین غیرطبیعی مثل بنس جونز میباشد و بایستی پروتئین الکتروفورز انجام شود. پس از اثبات پروتئینوری، باید، از لحاظ کمی ادرار 24 ساعته چک شود. پروتئین الکتروفورز برای افتراق پروتئینوری گلومرولی از توبولی مفید است، زیرا، در پروتئینوری گلومرولی 70% وزن پروتئین دفعی آلبومین است. در صورتی که، در توبولر بیشتر ایمنوگلوبولینها هستند و فقط ۲۰-۱۰% آلبومین میباشد. پروتئینوری به سه دسته گذرا، متناوب و دایم تقسیم میگردد.
پروتئینوری گذرا: می تواند ناشی از تب، ورزش و استرسهای روحی باشد. اگر در آزمایشات بعدی پروتئینوری نبود، نیاز به هیچ اقدام دیگری نیست.
پروتئینوری متناوب: عمدتا وابسته به وضعیت (positional) میباشد. با چک کردن ادرار صبحگاهی بلافاصله پس از بیدار شدن، با ادراری که پس از چند ساعت تحرک گرفته میشود، میتوان آن را تشخیص داد. ندرتا میزان آن از 1 گرم در روز تجاوز میکند، 50% خود به خود رفع میشود، شاید به علت افزایش فشار ورید های کلیوی در حالت ایستاده باشد.
پروتئینوری مداوم: معمولا عامل آن بیماریهای گلومرولی میباشد. بایستی پروتئین ادرار 24 ساعته چک شود. اگر میزان آن بیش از 2 گرم در روز بود و پروتئین با وزن مولکولی بالا مثل آلبومین باشد، تشخیص پروتئینوری گلومرولی است که شایعترین عامل پروتئینوری نیز میباشد. شایعترین بیماری عامل آن دیابت شیرین است. علل دیگر آن آمیلوئیدوز و آرتریولار نفرواسکلروز است. اگر میزان پروتئین ادرار بین 300 تا 2000 میلیگرم در روز باشد و اکثرا از پروتئین با وزن مولکولی کم بود، باید، ایمونوالکتروفورز سرم انجام گردد، تا، نوع پروتئین (که معمولا ایمنوگلوبولینها میباشند) مشخص شود. اگر پروتئین سرم نرمال بود، پروتئینوری توبولار موجود است. اگر پروتئین غیرطبیعی بود، پروتئینوری آور فلو (عمدتا میلوم مولتیپل) میباشد.
اگر پروتئین هموگلوبین یا میوگلوبین باشد، مقادیر زیاد هموگلوبین یا میوگلوبین در الکتروفورز مشخص میگردد.
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید