آنتیبادی سیتوپلاسمیک ضدنوتروفیل (ANCA)

مترادفات: سیتوپلاسمیک (C-ANCA)، پرنوکلئار (P-ANCA)، میلوپراکسیداز، پروتئینازـ 3
تعریف: ANCAS شامل یک گروهی از آنتیبادیهاست که با آنزیم موجود در سیتوپلاسم نوتروفیل باند میشود. آنتیبادیهای سیتوپلاسمیک ضد نوتروفیل در بیماران با انواع شدید واسکولیت و نیز در برخی دیگر از بیماریها یافت میشود. ANCAS ممکن است ارزش تشخیصی و پیش آگهی در بیماری داشته باشد.
روش: آنتیبادیهای سیتوپلاسمیک ضد نوتروفیل با استفاده از نوتروفیلهای انسانی (یا منوسیت) که روی یک اسلاید شیشهای ثابت شدهاند سنجیده میشود. سرم انسانی به اسلاید اضافه میشود و به وسیله حضور آنتیبادیهای باند شده با سیتوپلاسم نوتروفیل تشخیص داده میشود.
ANCAS در سیتوپلاسم به وسیله ایمنوفلورسانس غیرمستقیم مشخص میگردد. به دلیل یک artifact که در طول فیکساتور اسلاید با اتانول اتفاق میافتد، پاترنهای رنگ آمیزی مجزا مشاهده میشود.
در C-ANCA پاترنهای رنگآمیزی منتشر و گرانولی مشاهده میگردد. در مقایسه P-ANCA به صورت رنگآمیزی اطراف هستهای مشاهده میشود. گاهی اوقات یک پاترن اطراف هستهای غیرتیپیک به عنوان A-ANCA و یا X-ANCA آشکار میشود. پاترنهای رنگآمیزی متفاوت با اتصال به Agهای مختلف همراه شده است.
نتایج غیرطبیعی:
C-ANCA Ag که با C-ANCA همراه میشود پروتئینازـ3 میباشد، تست کردن آنتیبادی به طور اختصاصی برای این آنزیم میتواند C-ANCA را تائید کند.
C-ANCA مثبت همراه گرانولوماتوز وگنر مخصوصا در بیماران با بیماری فعال دیده میشود.
جدول 2ـ آنتیبادیهای سیتوپلاسمیک ضد نوتروفیل
|
همراهی کلینیک |
آنتیژن هدف |
پاترن رنگ آمیزی |
|
|
گرانولوماتوز وگنر |
پروتئیناز 3 |
سیتوپلاسمی منتشر، گرانولر |
C-ANCA |
|
پلی آرتریت ندوزا میکروسکوپی، میلوپراکسیداز |
اطراف هستهای |
P-ANCA | |
|
سندرم چرج اشتراس،لاکتوفرین |
|
| |
|
گلومرونفریت هلالی ایدیوپاتیک، الاستاز |
|
| |
|
بیماریهای التهابی روده، کاتپسین |
|
| |
|
سندرم Felty,s، دیگر Agها |
|
| |
|
HIV، اندوکاردیت، |
ناشناخته |
اطراف هستهای غیرتیپیک |
A-ANCA یا X-ANCA |
|
بیماریهای التهابی روده |
|
| |
در ارتباط با وسعت و فعالیت بیماری، C-ANCA تقریبا یک حساسیت بین 50 تا 90% برای گرانوماتوز وگنر دارد. به علاوه اگرچه C-ANCA ممکن است به طور اتفاقی در تعدادی از واسکولیتهای دیگر دیده شود (مثل سندرم چرج اشتراس، پلی آرتریت ندوزا) C-ANCA به طور نسبی برای گرانولوماتوز وگنر اختصاصی با یک ویژگی بیش از 90% میباشد. در تعدادی، اما نه همه بیماران با گرانولوماتوز وگنر تیتر C-ANCA ممکن است که با فعالیت بیماری ارتباط داشته باشد. علاوه بر وجود یک مارکر تشخیصی، C-ANCA ممکن است یک نقش اتیولوژیک در گرانولوماتوز داشته باشد.
P-ANCA: با اتصال به آنزیمهای مختلف که شامل میلوپراکسید از، لاکتوفرین، الاستاز، کاتپسین و غیره مربوط میشود. P-ANCA و به ویژه آنتیبادیهای بر علیه میلوپراکسیداز در حدود 60% از بیماران با پلیآرتریت میکروسکوپی و سندرم چرج اشتراس دیده شده است. P-ANCA همچنین ممکن است در بیماریهای دیگری نیز دیده شود که شامل بیماری التهابی روده، پلیآرتریت و گلومرونفریت هلالی ایدیوپاتیک میباشد.
کاربردها: اندازهگیری ANCA سرم، میلوپراکسید از یا پروتئیناز 3، ممکن است در ارزیابی بیماران با گرانولوماتوز وگنر مورد شک، سندرمهای کلیوی، ریوی، یا واسکولیت سیستمیک استفاده شود. وجود مقادیر ANCA مثبت نباید جای استفاده بیوپسی یا آنژیوگرافی را در تشخیص گرانولوماتوز وگنر یا واسکولیت بگیرد. در بعضی بیماران انتخاب شده اندازهگیری سریال ANCA ممکن است در ارزیابی فعالیت یا موفقیت درمان مورد استفاده قرار گیرد.
منبع: www.sb-medlab.com
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید