پی‌اچ‌دی (PhD) (مخفف واژه‌ی لاتین philosophiae doctor) دوره دکتری تخصصی در علوم را گویند و در حقیقت «اعلی درجه علمی» در علم مورد نظر و یا «صاحب فلسفه و اجتهاد علمی در دانش موردنظر» می‌باشد. مدرک پی‌اچ‌دی یا دکتری تخصصی بالاترین مدرک آکادمیک و دانشگاهی در جهان است که معمولا در رشته‌های زیرمجموعه «علوم پایه»، «کشاورزی و منابع طبیعی»، «فنی و مهندسی»، «علوم انسانی» و «هنر» و پس از گذراندن مدارج لیسانس (به انگلیسی: BSc) و فوق لیسانس یا (به انگلیسی: MSc) و ارائه یک نوآوری در قالب پایان‌نامه دوره دکتری است.

 

مدارج معادل در سایر رشته‌های علمی

متخصصان رشته‌های پزشکی و دامپزشکی به مرتبه PhD نمی‌رسند بلکه به مرتبه معادلی با عناوین «دوره تخصصی» در پزشکی "MD" و دامپزشکی "DVM" دست خواهند یافت.

 

واژه دکترا

اصل واژه «دکترا» واژهٔ فرانسوی است به معنای درجه یا مقام اجتهاد، و «دکتری» مرکب است از واژه فرانسوی «دکتر» (به فرانسوی: Docteur) به معنای مجتهد و پزشک به اضافهٔ اسم‌ساز فارسی است و معنای «پزشک بودن» می‌دهد. از نظر دستوری ترکیب «دکتر و دکتری» مانند ترکیب «استاد و استادی» است. با وجود اختلاف معنایی، به باور ابوالحسن نجفی، واژه دکتری که از واژه بیگانه دکتر گرفته شده و تابع قواعد فارسی شده است، بر دکترا رجحان دارد.

مدارج معادل

گذراندن دوره‏های پس از دکتری تخصصی که دوره‏های "Post Doctorate" نامیده می‏شوند مدرک دانشگاهی محسوب نگردیده بلکه صرفا همانگونه که از عنوان لاتین آن بر می‏آید، تجربه کاری "پس از فارغ التحصیلی دکتری" به حساب می‏آید.

منبع:

۱ـ نجفی، ابوالحسن. غلط ننویسیم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۴. ‏

2ـ برگرفته از «http://fa.wikipedia.org»