بهترين زمان براي درس خواندن
زمان مناسب براي مطالعه از جمله موضوعاتي است كه نظريههاي گوناگوني درباره آن ارائه شده و بحثهاي زيادي صرورت گرفته است.
هر كس بنابر تجربه يا تحقيق خود زمان يا زمانهاي خاصي را براي مطالعه پيشنهاد ميكند. به راستي بهترين زمان براي مطالعه چه موقعي است؟ چه زماني حافظه توانايي بيشتري براي به خاطرسپاري مطالب دارد؟ در چه هنگامي از شبانه روز، مغز كارايي بالاتري دارد؟ و خلاصه اينكه در چه زماني بايد درس خواند تا بتوان حداكثر استفاده را از درس و يادگيري برد؟
پاسخ به اين پرسشها متفاوت است. عدهاي معتقدند شب و خصوصا آخر شب، زماني مناسب براي مطالعه و يادگيري است و برعكس، عدهاي ديگر عقيده دارند كه مناسبترين زمان براي يادگيري اوايل صبح است.
گروهي كه معتقدند مطالعه آخر شب مناسبتر است، ميگويند چون خواننده بعد از مطالعه ميخوابد ذهن فرصت كافي براي پردازش اطلاعات دارد و مطالب خوانده شده بهتر در حافظه تثبيت ميگردد. لذا مطالب براي مدت طولاني تري در حافظه باقي ميماند. در واقع اين گروه معتقدند از آنجا كه در هنگام خواب مطلب يا اطلاعات جديد ديگري وارد حافظه نميشود لذا فرصت كافي براي پردازش اطلاعات وارده است.
آنان معتقدند با اين روش مطالب خوانده شده بهتر به خاطر سپرده ميشوند و كمتر فراموش ميگردند، زيرا خواب فرصتي بسيار مناسب براي ماندگاري آنها در حافظه است.
گروهي كه مطالعه در صبح زود را پيشنهاد ميكنند عقيده دارند كه يادگيري نياز به مغز آماده و سرحال و بدون خستگي دارد. اين عده معتقدند با مغز خسته نميتوان چيزي را به درستي آموخت. در واقع اصل را بر آمادگي مغز ميدانند. اينان بر اين عقيده هستند كه چون در شب مغز استراحت كرده و شخص خستگي ذهني ندارد لذا هنگام صبح آمادگي بيشتري براي يادگيري دارد و آنچه در صبح خوانده شود بهتر در حافظه باقي ميماند، به همين دليل مطالعه در اوايل صبح را پيشنهاد ميكنند.
تفاوت صبح زود با آخر شب
اخيرا عدهاي از محققين نظرهاي دادهاند مبني بر اينكه ساعات بين 30/8 تا 30/6 بعد از ظهر بهترين زمان براي مطالعه است. اين پژوهشگران ميگويند: علم جديد «علم گاه زيست شناسي» ميگويد در هر ساعت از شبانه روز انسان استعداد و توانايي خاصي دارد. طبق عقايد قبلي پزشكان انسان طي ساعات مختلف شبانه روز در يك حالت تعادل پايدار به سر ميبرد.
اما يافتههاي اخير علم گاه زيست شناسي (كرونوييولوژي) نشان ميدهد، بدن انسان در طي شبانه روز متحمل تغييرات زيادي در اين زمينه مي شود و در هر ساعت از روز توانايي خاصي دارد.
اين محققين معتقدند حافظه كوتاه مدت و سرعت انتقال فكري در بيشتر افراد در ساخت آخر صبح تا اوايل بعد از ظهر به بيشترين حد فعاليت ميرسد. بهترين زمان براي فعال شدن حافظه دراز مدت از ساعت30/6 تا30/8 بعد از ظهر است بنابراين اين اوقات زماني بسيار مناسب براي مطالعه به شمار ميرود. در ساعت آخر شب و اوايل صبح ميزان حافظه دراز مدت، درك مطلب و فراگيري دروس در كمترين حد ممكن است.
از همين نكته بايد استفاده كرد و به دانش آموزان توصيه كرد و زماني كه حافظه دراز مدت فعاليت چنداني ندارد كمتر مطالعه كند. همچنين ميگويند: ميزان احساسات فرد نسبت به درد به طور كلي در طي روز افزايش مييابد و در هنگام شب به حداكثر ميرسد. طبق بررسيهاي انجام شده در زنان باردار نيز بيشترين شروع ساعات درد زايمان 12 نيمه شب تا 4 صبح است.
زمان دقيق مطالعه
واقعيت اين است كه هيچ زماني به طور دقيق و انحصاري براي مطالعه وجود ندارد؛ يعني دقيقا نميتوان مشخص كرد كه در چه هنگامي بايد مطالعه و در چه موقعي از آن پرهيز كرد بلكه هر وقت احساس كرديد كه ميتوانيد مطالعه كنيد درس خواندن را شروع كنيد.
زمان مطالعه بستگي به خود شما دارد كه چه موقعي از نظر جسمي و رواني آمادگي لازم را داريد. اگر نسبت به زمانهاي خاص براي مطالعه شرطي شدهايد آن اوقات بهترين زمان مطالعه است.
فرضا اگر هميشه عادت داريد صبحها در مكان مشخص مطالعه كنيد آن زمان و آن مكان براي شما بسيار مناسب است زيرا نسبت به زمان و مكان مطالعه شرطي شدهايد تا آمادگي بيشتري براي تمركز و يادگيري داريد.
به ياد داشته باشيد كه بلافاصله پس از غذا خوردن (خصوصا ناهار يا شام) مطالعه نكنيد؛ زيرا با پر بودن معده خون به طرف آن هجوم آورده تا غذا هر چه سريعتر هضم گردد و در نتيجه خون كمتري به مغز ميرسد و احساس خواب آلودگي به فرد دست داده و سطح هوشياري مغز كاهش مييابد. بنابراين پس از صرف غذا كمي استراحت كرده و بعد مطالعه را شروع كنيد.
شگفتيهاي زمان در حيات انسان
«اكثر انسانها از نيمه شب تا شش صبح به دنيا ميآيند و بين 4 تا 10 صبح بدرود حيات ميگويند»
و اما توصيهاي براي كساني كه شديدا غيرفعال هستند. برنامه روزانه خود را تجديد سازمان كنيد كارهاي مشكل و فعاليتهاي خلاقه را صبح هنگامي كه كاملا هوشيار هستيد انجام دهيد و برنامه خود را طوري ترتيب دهيد كه فعاليتهاي تحريك كننده و همكشي در طول ساعت اوليه بعدازظهر صورت بپذيرد در زير روشهايي را عنوان ميكنيم كه طي آنها ميتوانيد با ساعت درونيتان سازگارتر و موافقتر زندگي كنيد.
9 صبح: حافظه كوتاه مدت انسان در نيمههاي شب در اوج قدرت خود قرار دارد زيرا دماي بدن به پايينترين مقدار خود ميرسد و مغز در اين حالت به نحو كارآيندي قادر به ذخيره اطلاعات ميباشد. اما خوشبختانه حافظه كوتاه مدت شما در ساعت 9 صبح نيز هنوز خوب كار ميكند. احتمالا اين درست همان زماني است كه شما شروع به كار ميكنيد و اگر چنين است زمان مناسبي است براي ملاقاتهاي كوتاه ولي نه ديدارهاي طولاني؛ زيرا زمان حافظه كوتاه مدت است.
11 صبح: حل مسائل بين اواسط صبح و اواخر آن از هر زمان ديگري سهلتر انجام ميپذيرد پس از آن به علت افزايش خستگي اين توانايي سير نزولي خود را طي ميكند. بهترين وقت براي تصميم گيري دشوار، حول و حوش قبل از نهار است.
2 تا 5 بعد ازظهر: حساسيت نسبت به درد در واپسين ساعات بعد از ظهر به حداقل خود رسيده و بالعكس در نيمههاي شب به اوج خود ميرسد، بنابراين بهتر است از دندانپزشك خود براي بعد از ظهر وقت بگيريد و از جلسات معالجاتي در ابتداي صبح پرهيز كنيد. با آغاز عصر، حساسيت نسبت به درد افزايش مييابد، بنابراين اگر بايستي با دوچرخه خود به زمين بيفتيد يا تزريقي داشته باشيد آن را حدود ساعت 8 شب انجام دهيد.
3 بعد از ظهر: حافظه بلند مدت آن نوع حافظهاي است كه در موقع به خاطر آوردن وقايع ديروز يا ماههاي گذشته از آن استفاده ميكنيم و در حدود 3 بعد از ظهر بيش از هر زماني با كارآيي عمل ميكند. اگر بايستي مطلب مهمي را به خاطر بسپاريد اين ساعت وقت آن است.
4 تا 8 بعد از ظهر: سرعت واكنش در ابتداي روز، نسبت به هر وقت ديگري كمتر است. ليكن تدريجا بهبود يافته و بين واپسين ساعات بعد از ظهر و اواسط عصر به بالاترين مقدار خود ميرسد. اين بهترين موقع براي تايپ كردن يا بازي تنيس است.
7 بعد ازظهر: متابوليسم در اوايل عصر بالاترين حد خود را دارا است و در ساعت اوليه صبح پايينترين حد را. اين حقيقت كه سرعت متابوليسم در نيمههاي شب كاهش مييابد، به مبتلايان سرطان اميد تازهاي ميبخشد. سلولها در حالت «كند» خود در مقابل داروهاي خاصي كمتر آسيب پذيرند و با زمانبندي صحيح وعدههاي مصرف مواد ضد سرطان ميتوان كارايي آنها را افزايش داد. داروهاي ضد آسم و مسكنها نيز در ساعات آخر عصر مؤثرترند و اثرات جانبي كمتري را بر جاي ميگذارند. اما مخاطب اصلي ما دانش آموزان، داوطلبان كنكور و دانشجويان هستند كه بايد در ساعتهاي مختلف با توجه به آمادگي جسماني و ذهني مطالعه كنند و لزوما نبايستي در يك زمان بسيار كوتاه كه شايد حافظه بلند مدت با كوتاه مدت قدري بيشتر فعال هستند، مطالعه كنند.
بنابراين با يك بر نامه سنجيده و دقيق سعي ميكنيد در ساعتهاي مختلف درس بخوانيد. اما نكات اشاره شده در اين قسمت را نيز رعايت كنيد كه به طور خلاصه عبارتند از:
1ـ صبحها بيشتر سعي در يادگيري مطالب داشته باشيد.
2ـ درسهايي را كه نياز به مرور دارند؛ ترجيحا به شب موكول كنيد.
3ـ بلافاصله پس از غذا خوردن با شكم پر مطالعه نكنيد.
4ـ قبل و بعد از مطالعه، حتما استراحت كنيد.
5ـ از روش شرطي سازي نسبت به زمان مطالعه سود جوييد.
منبع:persianbook.net
به دنیای گسترده علوم آزمایشگاهی ایران خوش آمدید